İçeriğe geçmek için "Enter"a basın

Kira geliri beyanı için son gün 25 Mart

İşyeri veya konut gibi gayrimenkullerden kira geliri olanlar 1-25 Mart 2011 tarihleri arasında beyanname vermesi gerekmektedir.

Hesaplanan vergi, Mart ve Temmuz aylarında olmak üzere iki eşit taksitte ödenir. Hesaplanan vergi; mükellefin bağlı bulunduğu vergi dairesine, bağlı olunan vergi dairesinin bulunduğu yerin belediye sınırları dışındaki vergi dairelerine veya vergi tahsiline yetkili banka şubelerine ödenebilir.

Mükellefler, kira geliri elde ettikleri konut veya işyerinin değil, kendi ikametgahlarının bulunduğu yerin vergi dairesine verirler.

Beyanname; normal (adi) posta ile veya özel dağıtım şirketleri aracılığıyla gönderilirse, vergi dairesine ulaştığı tarihte, taahhütlü olarak posta ile gönderilmiş ise zarfın üzerindeki postaya veriliş tarihinde verilmiş sayılır.

Beyana tabi geliri sadece kira gelirinden ibaret olan mükellefler, istemeleri halinde vergi dairesinden alacakları kullanıcı kodu, parola ve şifreyi kullanmak suretiyle gelir vergisi beyannamelerini elektronik ortamda kendileri gönderebilecekleri gibi elektronik beyanname gönderme aracılık yetkisi almış meslek mensubu aracılığıyla da gönderebileceklerdir.

Geçmiş takvim yıllarına ait kira gelirlerini ilgili beyan döneminde hiç beyan etmeyen veya eksik beyan eden kira geliri sahiplerinin bu gelirlerini, Vergi Usul Kanununda yer alan Pişmanlık ve Islah hükümlerinden yararlanarak beyan etmeleri de mümkündür. Vergi dairesinin bilgisine girmeden önce, vergi dairesine kendiliğinden dilekçe ile bildirilmesi ve dilekçenin verildiği tarihten itibaren 15 gün içerisinde beyannamenin de verilmesi halinde bu mükellefler de mesken istisnasından yararlanacak ve gecikmeden dolayı adlarına Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre vergi ziyaı cezası kesilmeyecektir. Bu mükellefler hakkında sadece pişmanlık zammı uygulanacak ve birinci derece bir kat usulsüzlük cezası kesilecektir.

GEÇMİŞ YILLARDA KİRA GELİRİNİ BEYAN ETMEMİŞ OLANLAR TORBA YASADAN YARARLANABİLECEK

2006-2009 yılları arasında  Kira geliri elde ettiği halde bunu vergi dairesine hiç bildirmemiş olanlar için  6111 Sayılı Torba Kanunla büyük bir fırsat tanındı. Bu fırsattan yararlanabilmek için 2 Mayıs 2011 tarihine kadar ikametgâhları yönünden bağlı bulunmaları gereken vergi dairesine başvurmaları yeterli olacaktır.

Bu kişiler anılan yıllara ilişkin elde ettikleri kira geliri tutarı ne olursa olsun 6111 Sayılı Kanun'un 6'ncı maddesi ile getirilen ve aşağıdaki tabloda görülen tutarları yıllar itibarıyla asgari gelir vergisi matrahları olarak beyan etmek ve üzerinde %20 oranında gelir vergisini peşin veya  36 aya kadar taksitle ödeyebileceklerdir. Bu durumda kendileri hakkında hiç kimse belirtilen yıllara ilişkin ilave bir vergi veya ceza talebinde bulunamayacaktır.

Yıllar    Beyan edilecek asgari matrah TL.    Ödenecek Vergi Tutarı (% 20) TL.   

2006           1.910                                                                      382     

2007           2.064                                                                   412,8  

2008           2.244                                                                   448,8  

2009            2.446                                                                  489,2  


KİRA GELİRİNİN ELDE EDİLMESİ

Kira gelirinde gelirin elde edilmesi, tahsil esasına bağlanmıştır. Tahsil esasına göre kira gelirinin vergilendirilmesi için nakden veya ayni olarak tahsil edilmiş olması gerekmektedir.

Kira bedelinin nakden tahsil edilmesi, kiranın Türk parası veya yabancı para ile ödenmesini ifade eder. Alınan çek bedelleri de nakden tahsilat sayılır.

* Mükellefler tarafından o yıla veya geçmiş yıllara ait olarak tahsil edilen kira bedelleri, tahsil edildiği yılın hasılatı sayılır.

Örneğin; 2007, 2008 ve 2009 yılları kira gelirleri topluca 2010 yılında tahsil edilirse, 2010 yılının geliri olarak dikkate alınacaktır.

* Gelecek yıllara ait olup, peşin tahsil edilen kira bedelleri, ödemenin yapıldığı yılın değil, gelirin ilgili olduğu yılın hasılatı olarak kabul edilir.

Örneğin; 2010, 2011 ve 2012 yılları kira gelirleri topluca 2010 yılında tahsil
edilirse, her yıla ait kira bedeli ilgili yılda beyan edilecektir.

Kira tahsilatlarının belgelendirilmesi nasıl olmalıdır?
Kira ödemeleri ve tahsilatları; konutlarda kira tutarının 500 TL ve üzeri olması halinde, işyeri kiralarında ise tutar ne olursa olsun mutlaka banka, benzeri finans kurumları veya posta idareleri aracılığı ile yapılmalıdır.

Söz konusu zorunluluklara uymayanlara kesilecek ceza, Vergi Usul Kanununun mükerrer 355 inci maddesinin (Birinci sınıf tüccarlar ile serbest meslek erbabı hakkında 1.000 TL, İkinci sınıf tüccarlar, defter tutan çiftçiler ile kazancı basit usulde tespit edilenler hakkında 500 TL, Yukarıdaki bentlerde yazılı bulunanlar dışında kalanlar hakkında 250 TL) özel usulsüzlük cezası miktarından az olmamak üzere her bir işlem için bu işleme konu tutarın %5’idir.

KİRA GELİRLERİNDE İSTİSNA
Mesken kira geliri elde eden kişilerin, yıllık olarak tespit edilen istisna tutarının (2010 yılı için istisna tutarı 2.600 TL.) altında kira geliri elde etmesi halinde vergi dairesinde mükellefiyet kaydı açtırmasına ve beyanname vermesine gerek bulunmamaktadır.

İstisna tutarının üzerinde mesken kira geliri elde edilmesi halinde ise yıllık beyanname ile beyan edilen kira gelirinden istisna tutarının düşülmesi gerekmektedir. Mesken ve işyeri kira gelirinin birlikte elde edilip beyan edilmesi halinde, istisna sadece mesken kira gelirine uygulanır. İşyeri kira gelirine istisna uygulanmaz. Bir konuta birden fazla kişinin ortak olması halinde, bu konuttan elde edilen kira gelirlerinin vergilendirilmesinde, her bir ortak için (2010 yılı için) 2.600 TL istisna ayrı ayrı uygulanacaktır.

Kira gelirlerine istisna nasıl uygulanır?
• İstisna sadece konutlardan elde edilen kira gelirlerine uygulanır.
• İstisna tutarının üzerinde konut kira geliri elde edilmesi halinde beyan edilen kira gelirinden istisna tutarının düşülmesi gerekir.
• Kişinin birden fazla konuttan kira geliri elde etmesi halinde istisna toplam hasılata bir defa uygulanır.
• Bir konuta birden fazla kişinin ortak olması halinde, istisna şahsa bağlı olduğundan şahıslardan her biri istisnadan ayrı ayrı yararlanacaktır.
• Kira gelirinin yanında ticari, zirai veya mesleki kazancını beyan etmek zorunda olanlar, 2.600 TL’lik istisnadan yararlanamazlar.
• Konut kira gelirinin beyan edilmemesi veya eksik beyan edilmesi halinde istisnadan yararlanılamaz. Ancak, idarece herhangi bir tespit yapılmadan önce, süresinde beyan
etmedikleri veya süresinde verdikleri beyannamede yer almayan konut kira gelirlerini kendiliklerinden verecekleri beyanname ile beyan edenler istisnadan yararlanabilirler.

İŞYERİ KİRA GELİRİ ELDE EDENLER HANGİ HALLERDE BEYANNAME VERİRLER?

 • Vergi kesintisine (tevkifata) tabi işyeri kira gelirleri elde edenler, kira gelirlerinin brüt tutarı 2010 yılı için beyanname verme sınırı olan 22.000 TL’yi aşması halinde beyanname verirler.
 • Beyanname  verme sınırı olan 22.000 TL’nin hesaplanmasında, gelir vergisi kesintisine tabi brüt kira gelirleri ile konut kira gelirlerinin gelir vergisinden istisna edilen tutarı aşan kısmı birlikte dikkate alınır.
 • Türkiye’de tevkifata tâbi tutulmuş olan; işyeri kira geliri, menkul sermaye iratları ve birden fazla işverenden elde edilen ücretlerin toplamının 22.000 TL’yi aşması halinde
 beyanname verilir.
 • Kiralanan yer işyeri olarak kullanılmakla birlikte kiracının vergi kesintisi yapmak zorunda olmaması durumunda (Örneğin basit usuldeki mükellefe kiraya verilen işyerleri)  işyeri kira gelirleri elde edenler, kira gelirinin 2010 yılı için beyanname verme sınırı olan 1.090 TL’yi aşması halinde beyanname verirler.

KİRA GELİRİNDEN İNDİRİLEBİLECEK GİDERLER NELERDİR?
Kira gelirinden indirilebilecek giderlerin tespitinde seçilebilecek iki usul vardır:
 
Götürü Gider Usulü: Bu usulde belge aranmaksızın kira gelirlerinden istisna tutarı düşüldükten sonra kalan tutarın % 25’i götürü gider olarak hasılattan indirilir.
Gerçek Gider Usulü: Bu usulün seçilmesi durumunda, kira gelirinden Gelir Vergisi Kanununda belirtilen giderler indirilebilir.
 
Ancak, bu giderlerin vergiden istisna edilen tutara isabet eden kısmı indirilemez.İndirim konusu yapılan giderlerin belgelendirilmesi zorunlu olup, bu belgelerin 5 yıl süresince saklanması gerekmektedir.

KİRA BEDELİNİN HİÇ OLMAMASI VEYA DÜŞÜK OLMASI
Kira bedelinin hiç olmaması veya düşük olması halinde, “emsal kira bedeli” esas alınır. Buna göre;
* Gayrimenkulün bedelsiz olarak başkalarının kullanımına bırakılması,
* Kiraya verilen gayrimenkulün kira bedelinin emsal kira bedelinden düşük olması, hallerinde emsal kira bedeli esası uygulanacaktır.

Kiraya verilen bina ve arazilerde emsal kira bedeli, varsa yetkili özel makamlarca veya mahkemelerce saptanmış kira bedelidir. O bina ya da arazi için kira takdiri veya tespiti yapılmamışsa; emsal kira bedeli, emlak vergisi değerinin %5’idir.

Aşağıda belirtilen hallerde ise emsal kira bedeli esası uygulanmaz:
* Boş kalan gayrimenkullerin korunması amacıyla bedelsiz olarak başkalarının ikametine bırakılması,
* Binaların mal sahiplerinin çocuklarının, anne ve babalarının veya kardeşlerinin ikametine tahsis edilmesi (Ancak, bu kimselerin her birinin ikametine birden fazla konut tahsis edilmişse bu konutların yalnız birisi hakkında emsal kira bedeli hesaplanmaz),
* Mal sahibi ile birlikte akrabaların da aynı evde veya dairede oturması,
* Genel bütçeye dahil daireler ve katma bütçeli idareler, il özel idareleri ve belediyeler ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarınca yapılan kiralamalar.

Fatih ÇOLAK
www.fatihcolak.net
fatih@fatihcolak.net