İçeriğe geçmek için "Enter"a basın

Emlak vergisi 1. taksit son ödeme 31 Mayıs

Evi, işyeri, arsa ve arazisi olan yaklaşık 20 milyon emlak vergisi mükellefinin, 2010 yılı emlak vergisi birinci taksit ödeme süresi  31 Mayıs son, gün Peki kimler muaf?

Evi, işyeri, arsa ve arazisi olan yaklaşık 20 milyon emlak vergisi mükellefinin, 2010 yılı emlak vergisi birinci taksit ödeme süresinde yarın son haftaya giriyoruz. Mart ayında başlayan birinci taksit ödeme süresi, 31 Mayıs Pazartesi akşamı sona eriyor. İkinci taksit ise Kasım ayında ödenecek. İsteyen gayrimenkul sahibi her iki taksiti birlikte ödeyebiliyor.Emlak vergisi ile birlikte, emlak vergisinin yüzde 10'u kadar da 'Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Katkı Payı' ödenecek.

SÜRPRİZE HAZIR OLUN
Son üç yılın emlak vergisi, bir önceki yılın vergisi yeniden değerleme oranının yarısı kadar artırılarak ödendi. Ancak bu yıl durum farklı. Emlak vergisi değerleri dört yılda bir, ilgili yıl için tespit edilen arsa ve arazi birim değerleri ile bina metrekare normal inşaat maliyetleri esas alınarak yeniden hesaplanıyor. 2010 yılı emlak vergisi değerleri de ilgili belediyeler tarafından yeniden hesaplandı. Ve bu hesaplamadan sürpriz bir vergi artışı çıktı. Artış, en az yüzde 50 oranında gerçekleşti. Vergi değeri, dolayısıyla 2010 yılı emlak vergisi 2009 yılına göre 3-4 kat artan gayrimenkuller var. Dolayısıyla sürprize hazırlıklı olmakta yarar var.

2009'DA GAYRİMENKUL ALANLAR
2009 yılında gayrimenkul sahibi olanlar, bu gayrimenkulleriyle ilgili emlak vergisi ve katkı payını ilk defa 2010 yılında ödeyecekler. Zira emlak vergisi mükellefiyeti, gayrimenkulün satın alındığı tarihi izleyen yıldan itibaren başlıyor.
Bu noktada, 2009 yılında ilk defa konut sahibi olanların son kez birkaç noktaya dikkatini çekmek istiyoruz.

EMEKLİ, İŞSİZ VE ÖZÜRLÜLER
Emekli, işsiz ve özürlüler Türkiye sınırları içinde sahip oldukları tek konutları için emlak vergisi ödemeyecekler.
Emlak Vergisi Kanununa göre, Türkiye sınırları içinde brüt 200 metrekareyi aşmayan tek konuta sahip olan;
* Emekli, dul veya yetim aylığından başka geliri olmayan emekliler ile dul ve yetimler,
* Kendisine bakmakla mükellef kimsesi olup 18 yaşını doldurmamış olanlar hariç olmak üzere hiçbir geliri olmayan ev kadınları ve işsizler,
* Gaziler,
* Şehitlerin dul ve yetimleri,
* Özürlüler, emlak vergisi ödemeyecekler.
Ancak, bunun için durumlarına uyan bildirim formunu gayrimenkullerinin bulunduğu yerin belediyesine vermeleri gerekiyor.
22 bin TL'yi aşmayan faiz, repo, hazine bonosu ve devlet tahvili faizi gibi menkul sermaye iradı gelirleri, indirimli (sıfır oranlı) emlak vergisi uygulamasına engel değil.

YENİ EVİN VERGİSİ
Bir hatırlatma da 2009 yılında inşaatı yeni bitmiş konut alanlar için…
Mesken olarak kullanılan bina ve apartman dairelerinin 2 bin 500 TL'den az olmamak üzere vergi değerinin ¼'ü, inşalarının sona erdiği yılı takip eden yıldan itibaren beş yıl süre ile geçici muafiyetten faydalandırılıyor.
Örneğin, inşaatı 2009 yılında tamamlanan ve aynı yılda satın alınan, emlak vergisi değeri 200 bin TL olan konut için 2010 yılından itibaren beş yıl süreyle vergi değerinin 1/4'ü kadar muafiyet uygulanacak. 2010 yılı emlak vergisi, vergi değerinin 4/3'ü (150 bin TL) üzerinden hesaplanacak. Konutun, inşaatın bitiminden itibaren beş yıl içinde satın alınmış olması halinde, muafiyet kalan süre için uygulanacak. Ancak yeni inşa edilen binaların vergisi dört yıl süreyle, binanın arsasının veya arsa payının vergisinden az olamıyor.

Emeklilere ve ev hanımlarına emlak vergisi iadesi

Belediyelerdeki görevlilerin bir kısmı, konuya hakim değil. Vatandaşa adeta “Çin İşkencesi” yapıyorlar.
Yanlış vergi hesaplamaları, 200 metrekareyi aşmayan tek konut sahibi emeklilerden, işsiz vatandaşlardan ve ev hanımlarından haksız yere emlak vergisi almaları, evini kiraya verip kirada oturanlara zorla emlak vergisi ödettirmeleri, yeni konutlara 5 yıl süre ile ¼’lük geçici muafiyeti uygulamamaları, en çok rastlanan örnekler.

VERGİ İADESİ
Haksız yere emlak vergisi ödeyen vatandaşın, boynunu bükmeyip hakkını araması gerekiyor. Örneğin;
– Türkiye sınırları içinde tek konutu olan emekliler, işsizler, ev hanımları ve özürlülerin, emlak vergisi ödemeleri gerekmiyor.
– Bu durumda olanların, 44 No.lu Emlak Vergisi Genel Tebliği’nde örneği verilen, www.yaklasim.com’dan da ulaşabileceğiniz dilekçeyi, ilgili belediyeye vermeleri yeterli.
– 2009 ve önceki yıllarda, kendilerinden emlak vergisi alınan emekli, ev hanımı ve o tarihte işsiz olan vatandaşlar ile özürlülerin, ilgili belediyeye başvurup, ödedikleri emlak vergisinin iadesini talep etmeleri mümkün.
“Bu da nereden çıktı?” diyenler için açıklayalım. Maliye Bakanlığı yıllar önce bir özelge ile;
“…ilgili yıllarda sıfır oranlı emlak vergisi uygulanması gereken mükelleflerin, mesken binalarına ilişkin vergileri hakkında, zamanaşımı süresi göz önünde bulundurulmak suretiyle, geçmişe dönük düzeltme yapılması mümkün bulunmaktadır”
diye açıklama yaptı (Maliye Bakanlığı Özelgesi, 18 Şubat 2004 Tarih ve 4850 sayılı).
Buna göre, 2005, 2006, 2007, 2008 ve 2009 (ödenmişse 2010) yıllarına ait, emlak vergilerinin, ilgili belediyeye başvurulup, iadesi talep edilebilecek.

EVİ VE KENDİSİ KİRADA
Evini kiraya verip, kendisi kirada oturan emekliler, işsizler ve ev hanımlarından da haksız yere emlak vergisi alınıyor.
Oysa, 38 No.lu Emlak Vergisi Genel Tebliği’nin, 3/a bölümünde açıkça;
“İndirimli oranın uygulanması için, meskende bizzat oturma şartı aranmamaktadır. Bu nedenle, sahip olduğu tek meskeni kiraya verip, kirada oturanlar da diğer şartları taşımaları kaydıyla, indirimli vergi oranından faydalanabileceklerdir.”
diye belirtiliyor (Bkz. 31 Aralık 2003 Tarih ve 25333 sayılı üçüncü mükerrer R.Gazete).
Bu durumda olanlar da geçmiş yıllarda ödedikleri vergilerin iadesini talep edebilirler.

GEÇİCİ MUAFİYET
Konut olarak kullanılan bina ve apartman dairelerinin, ¼’ü, inşalarının sona erdiği yılı takip eden bütçe yılından itibaren 5 yıl süre ile geçici emlak vergisi muafiyetinden yararlandırılıyor (Emlak Vergisi Kanunu Madde 5).
Yasa böyle olduğu halde, bazı belediyeler bu muafiyeti uygulamıyorlar.
Bazı belediyeler de (İstanbul Şişli Belediyesi örneği), yeni binalarda 4 yıl süre ile emlak vergisi, bina arsasının (veya arsa payının) vergisinden az olamaz hükmünü uygularken, vatandaşı yasa ile tanınan ¼’lük geçici muafiyetinden yararlandırmıyor, haksız yere fazla vergi alıyorlar.
Bu durumda olanların da düzeltme talep etmek suretiyle, haksız yere alınan verginin iade edilmesini talep etmeleri mümkün.

2010 Yılı Emlak Vergisi Hesaplama

2010 yılı, emlak vergisi değerlerinin yeniden hesaplanacağı yıl olmasaydı, 2009 yılında üzerinden emlak vergisi ödenecek vergi değeri yüzde 1.1 oranında artacaktı.

Vergi değerinin yeniden hesaplandığı yılı izleyen yıllarda ise vergi değeri, bir önceki yıl için tespit edilen yeniden değerleme oranının yarısı kadar artırılıyor.

Emlak vergisi değerleri en son 2006 yılında hesaplanmıştı. 2007 yılından itibaren de her yıl, bir önceki yılın yeniden değerleme oranının yarısı kadar (2007 yılında yüzde 3.9, 2008 yılında yüzde 3.6, 2009 yılında ise yüzde 6 oranında) artırılmıştı. Böylece 2006 yılında hesaplanan vergi değeri, 2009 yılı itibarıyla toplamda yüzde 14 oranında artmıştı.

2010 yılı, emlak vergisi değerlerinin yeniden hesaplanacağı yıl olmasaydı, 2009 yılında üzerinden emlak vergisi ödenecek vergi değeri yüzde 1.1 oranında artacaktı.

Ancak 2010 yılında emlak vergisi değerleri yeniden hesaplanacak. Ve bu hesaplamadan sürpriz bir vergi artışı çıkacak. Artış, en az yüzde 50 oranında olacak.

Yüzde 78 artış var
Dört yılda bir yeniden hesaplanan emlak vergisi değeri, ilgili yıl için tespit edilen arsa ve arazi birim değerleri ile bina metrekare normal inşaat maliyetleri esas alınarak hesaplanıyor.
Binalara ait 2010 yılı emlak vergisi değerlerinin hesaplanmasında esas alınacak bina metrekare normal inşaat maliyetleri 28 Ekim 2009 tarihli Resmi Gazete’de yayımlandı. 2009 yılında uygulanan inşaat birim maliyetleri meskenler için yüzde 25, özelliği olmayan ticarethane ve işyerleri için yüzde 20 oranında artırıldı.
Böylece, inşaat birim maliyetlerinde 2006 yılına göre meskenlerde yüzde 78, özelliği olmayan ticarethane ve işyerlerinde yüzde 52 oranında artış gerçekleşmiş oldu.
Arsa ve arazi birim değerleri ise geçtiğimiz aylarda yeniden tespit edildi. 2006 yılına göre artış oranını bilemiyoruz. Çünkü Türkiye genelinde cadde ve sokak bazında ayrı ayrı tespit ediliyor. Ancak geçmiş dönemlerde bazı cadde ve sokaklarda üç-dört kata varan artışları dikkate aldığımızda, ortalama artış oranını yüzde 78 kabul etmemiz çok da yanlış olmaz.
Binalara ilişkin vergi değerinin hesaplanmasında esas alınan iki parametredeki artış oranını yüzde 78 olarak dikkate aldığımızda, 2010 yılı vergi değerinin de 2006 yılına göre yüzde 78 oranında artacağı sonucu ortaya çıkıyor.
Arsa birim değerlerindeki artış yüzde 10-20 civarında olsa da özellikle arsa payı düşük olan çok katlı binalarda, arsa değerinin toplam vergi değeri içindeki payının düşük olması nedeniyle, vergi değerindeki artış oranının yüzde 50′nin altında olmayacağını söyleyebiliriz.

SONUÇ
Şimdi tekrar başa dönüp, 2006 yılında hesaplanan vergi değerinin 2009 yılı itibariyle geldiği tutarı örnekle açıklayalım.
2006 yılında vergi değeri 100 bin TL olan bir konutun vergi değeri, sırasıyla 2007′de 103,900 TL, 2008′de 107.640 TL, 2009 yılında 114.098 TL oldu ve bu tutarlar üzerinden emlak vergileri ödendi (2009 yılı emlak vergisinin ikinci taksiti içinde bulunduğumuz Kasım ayı içinde ödenecek).
Vergi değeri 2010 yılında yeniden hesaplanacak olmasaydı yüzde 1.1 oranında artacaktı ve 115.353 TL olacaktı.
Oysa 2006 yılına göre yüzde 78 oranında artan bina metrekare normal inşaat maliyetleri ve yüzde 78 oranında artmış olacağını varsaydığımız arsa metrekare birim değerine göre 2010 yılı vergi değeri 178 bin TL olacak.
Buna göre, 114.098 TL olan 2009 yılı vergi değeri yüzde 56 oranında artmış olacak.