İçeriğe geçmek için "Enter"a basın

Fatura ödemleri açısından müteselsil sorumluluk

Mükellefler mal veya hizmet aldığı işletmelerden almış oldukları faturalar için sahte ve muhteviyatı açısından yanıltıcı belge kapsamındaki müteselsil sorumluluktan kurtulmak için fatura ödemelerini banka kanalıyla tevsik etmesi gerekmektedir.

Ödemeler üç şekilde yapılabilir.

a. Ödemelerin işletmenin kendi çeki ile yapılması
b. Ödemelerin banka havalesi veya EFT ile yapılması
c. Ödemelerin müşteri çeklerinin cirosu ile yapılması

A.Ödemelerin İşletmenin Kendi Çeki İle Yapılması

İşletme,Türk Ticaret Kanununun 697.maddesinin 1 ve 2 numaralı fıkrasına uygun olarak çekini tanzim etmelidir. Başka bir ifade ile, adına çek düzenlenen kişinin adı (çek tanzim edilen şirket ise şirketin ünvanı) ve vergi kimlik numarası çekte yer almalıdır. Ayrıca çekin ödenmiş olması şarttır.

B.Ödemelerin Banka Havalesi İle Yapılması

Fatura bedeli veya cari hesap bedelinin KDV dahil toplam tutarı bankalar veya katılım bankaları aracılığı ile ödenirse, ödeme sırasında düzenlenecek belgeye satıcının (veya adına hareket edenlerin) adı- soyadı (tüzel kişilerde unvanı) ile banka veya katılım bankalarındaki hesap numarasını ve vergi kimlik numarasını doğru olarak yazdırmaları gerekir.

Bankalar aracılığı ile yapılan ödemeler havale şeklinde olabileceği gibi EFT şeklinde de olabilir. Hesaba yatırma şeklinde yapılan ödemeler KDVde müteselsil sorumluluktan kurtulabilme açısından kabul edilmemektedir.

C.Ödemelerin Müşteri Çeki İle Yapılması

İşletmelerde en çok yanılgıya sebep olan bir ödeme şekli de müşteri çeki ile yapılan ödemelerdir. Bir çok firma maalesef hala tam ciro değil beyaz ciro uygulamaktadır.

Oysa, 84 seri nolu Katma Değer Vergisi Genel Tebliği'nde açıklandığı üzere çekle yapılan ödemelerde müteselsil sorumluluk uygulamasına muhatap tutulmamak bakımından çekin tam ciro ile devri gerekir.

Sadece tam ciro da yeterli olmayıp çek alım ve teslim bordrolarında da aşağıdaki bilgiler tam olarak bulunmalıdır.

Çeklerin alımında ve devrinde düzenlenen çek alım bordrosu ve çek çıkış bordrosunda alanın ve verenin adı,soyadı (şirketler için ayrıca ünvanı) vergi kimlik numarası ile imza ve kaşesinin bulunması zorunludur.

Çek alım veya teslim bordrosunda birden fazla çekin bulunması halinde çeki keşide veya son ciro edenlerin isim ve unvanları ile çek tutarları bordroya ayrı ayrı yazılmalıdır. (VUK 1 numaralı Sirküleri ve 08.04.2008 tarih-036254 numaralı Gelir İdaresi Başkanlığı görüşü)

Tam ciro: Çeki ciro edenin, ciro edeceği kimsenin adını, soyadını, vergi kimlik numarasını ve emrine ödeyiniz ibaresini yazıp, imzalaması tam ciro anlamına gelir.

Söz konusu çekin ödenmiş olması ve ödendiğinin banka sistemi içerisinde takip edilebilmesi de aranan şartlardandır.

Ödemeler yukarıdaki şekilde yapılsa bile, alıcı ile satıcı arasında muvazaaya dayanan bir işlem yapıldığının veya menfaat sağlayan doğrudan bir ilişkinin veya hısımlık, sermayesine katılma, organizasyon veya yönetimi içinde yer alma şeklinde dolaylı bir ilişkinin bulunduğunun vergi incelemesine yetkili olanlarca düzenlenmiş raporlarla tespit edilmesi halinde müteselsil sorumluluk kalkmayacaktır.

*Müşteri çeklerinin ödendiğinin takip edilebilmesi pratikte pek kolay değildir. Ancak,çekin ödendiğine ilişkin banka dekontu veya ödenen çekin arkalı-önlü fotokopisi temin edilebilirse yukarıda aktarılan kurallara da uymak kaydı ile KDV den müteselsil sorumluluk anlamında kurtulmak mümkün hale gelebilecektir.

Cevdet Akçakoca / YMM
Eko Haber