İçeriğe geçmek için "Enter"a basın

İşsiz kalanlar 2.000 TL işsizlik parası alabilecek

Hükümet, işsizlik ödeneğindeki kriteri artırmaya karar verdi ama yasanın 2011 Temmuz'da yapılacak genel seçimlere kadar çıkması gerekiyor. Çıkmazsa başka bahara kalır. Şu an işsizlik ödeneğine hak kazanana son 3 aylık ücret ortalamasının yüzde 40'ı veriliyor ama üst sınırı 608 lira. Yapılacak düzenlemeyle üst sınır kaldırılmış olacak.

İşsizlik ödeneği rakamları düşük

Buna göre, tavan ücretten (4954 liradan) prim ödeyen bir çalışan için İŞKUR'a her ay 199 lira prim ödenmektedir. Üç yıl bu şekilde prim ödeyen birinin ödediği toplam prim ise 7134 liradır.

Son üç yıl (1080 gün) içinde;
■ En az 600 gün prim ödeyenlere 6 ay,
■ En az 900 gün prim ödeyenlere 8 ay,
■ En az 1080 gün prim ödeyenlere 10 ay süresince son 120 günlük ücret ortalamasının yüzde 40'ı kadar işsizlik ödeneği verilmektedir.

Ödenecek rakam, asgari ücretin yüzde 40'ından (304 liradan) az, yüzde 80'inden (608 liradan) çok olamaz kuralı ise çalışanlar için yerinde değildir.

Yukarıdaki şartlardan başka, kendi istek ve kusurları dışında (gazeteciler hariç, gazeteciler sebepsiz istifa etseler de işsizlik ödeneği alabilirler) işsiz kalanlara işsizlik ödeneği ödenebilmesi için son 120 günde boşluk olmaması gerekmektedir. Fakat, son 120 gün içinde, hizmet akdi devam etmekle birlikte hastalık, ücretsiz izin, disiplin cezası, gözaltına alınma, hükümlülükle sonuçlanmayan tutukluluk hali, kısmi istihdam ile grev, lokavt, genel hayatı etkileyen olaylar, ekonomik kriz, doğal afetler nedeniyle işyerinde faaliyetin durdurulması veya işe ara verilmesi halinde, 120 günün hesabında prim yatırılmayan bu süreler kesinti sayılmamaktadır.

Yüksek ücretliler için ödenekler düşük
Yukarıda vermiştik, tavan ücretten çalışan birisi için 1080 gün boyunca İŞKUR'a 7134 lira ödenmektedir. Aynı kişi işsiz kaldığında ise 10 ay boyunca ayda 608 liradan alabileceği toplam rakam 6080 liradır. Yani, kendisi adına ödenen 7134 liradan daha az işsizlik ödeneği alabilmektedir. Öte yandan, işsizlik ödeneği, kişinin işsiz kaldığı dönemde alıştığı yaşam seviyesini korumasına da yardımcı olmamaktadır.

İşsizlik sigortasında bugüne kadar toplanan para, neması ile 59.7 milyar lira. İşsizlik sigortasının uygulamaya başladığı Mart 2002 tarihinden 30.11.2010 tarihine kadar ise sisteme 2 milyon 470 bin 417 kişi başvurmuş, bunlardan 2 milyon 70 bin 15'i işsizlik ödeneği almaya hak kazanmıştır. Mart 2002 tarihinden 30 Kasım 2010 tarihine kadar ise bu kişilere toplamda 3.6 milyar lira ödenmiştir. Görüleceği üzere, fondan işsizlere ödenen rakam, fon toplamının yüzde 6'sı kadardır. Buna karşın, işsizlik sigortasından GAP müteahhitlerine ödenen para, işsizlere ödenen rakamın 4 katı kadardır. Sonuçta, işsizlik fonu işsizler için kullanılmamaktadır.

Tasarı ne getiriyor?
– 1120 gün yumuşatılıyor: Tasarıyla son 120 gündeki kesintisiz çalışma kuralı kaldırılıyor. Yani, son 120 gün içinde işe gitmeyen veya iş değiştirirken arada boşluk olanlar da işsizlik ödeneği alabilecekler.

– Ödenek rakamı artırılıyor: Halen son 120 günlük ücret ortalamasının yüzde 40'ı olarak hesaplanan ve üst sınırı 608 lira olan ödeneklerin üst sınırı ya kaldırılacak ya da artırılacak. Şayet, üst sınır kaldırılırsa tavandan SGK'ya bildirilenler ayda 2000 lira işsizlik ödeneği alabilecekler. Tavan kaldırıldığı halde oran yüzde 40'tan 30'a düşürülürse 1500, yüzde 20'ye indirilirse de 1000 lira işsizlik ödeneği alabilecekler.

– Ödenek süresi de artırılıyor: Halen 6, 8, 10 ay olan işsizlik ödeneği ödeme süresinin de 2'şer ay artırılması gündemde.

Ali Tezel | Habertürk