İçeriğe geçmek için "Enter"a basın

Faturaya itiraz nasıl yapılır?

1. FATURAYA İTİRAZ ŞARTLARI

Türk Ticaret Kanunu’nun 23. maddesinin 2. fıkrası ”Bir faturayı alan kimse, aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde münderecatı hakkında bir itirazda bulunmamışsa münderecatını kabul etmiş sayılır” hükmü çerçevesinde bir faturanın içeriğine itiraz etme durumunu konu etmiştir. Münderecattan maksat, faturanın içeriğindeki bilgilerdir..

Faturaya itiraz için gerekli şartları şöyle sıralayabiliriz.

A) FATURAYA İTİRAZ İÇİN GEREKLİ SÜRE

TTK. md 23/2 ile getirilen hükme göre fatura münderecatına itiraz için, faturanın tebliği tarihinden itibaren sekiz gün içinde itirazın yapılmış olması icap etmektedir. Mezkûr maddede faturanın münderecatına sekiz günlük itiraz süresinden bahsedildiğine göre, bu sekiz günlük sürenin tespiti önem kazanmaktadır. Sekiz günlük sürenin belgelerle tespit edilme gerekliliği aşikârdır. Bu sebeple düzenlenen fatura karşı tarafa gönderilirken, muhatap tarafından teslim alınış tarihini belli edecek şekilde gönderilmesi, dolayısı ile gönderiliş şeklinin iadeli taahhütlü mektupla veya noter vasıtası ile yahut kargo ile gönderilmesi gerekmektedir. Bunların yanında fatura muhataba bir zabıt ile bizzat teslim edilmesi de imkân dâhilindedir.

B) FATURANIN İÇERİĞİ

Faturanın içeriği (münderecatı) ikinci kısımda ayrıntılı bir şekilde incelenmiş olduğundan burada sadece ana hatları ile değinilecektir.

TTK’da fatura münderecatının nasıl olması gerektiği hususunda açık bir hüküm bulunmamaktadır. Yargıtay kararları ve doktrin eşliğinde fatura münderecatında asgari olarak;

a) Faturayı düzenleyen tacirin ticaret unvanı ve imzası,
b) Faturayı alan tacirin ticaret unvanı ve imzası,
c) Tanzim tarihi,
d) Satılan veya üretilen malın veya yapılan işin yahut sağlanan menfaatin nev’i, miktarı, fiyatı ve tutarı,
e) Talep halinde bedelin ödendiği kaydı,
f) Vade farkı,

bulunması gerekmektedir.

VUK bakımından ise fatura münderecatının nasıl olması gerektiği VUK. Md. 230 da ayrıntılı bir şekilde belirtilmiştir. Bunlar;

a) Faturanın düzenlenme tarihi, seri ve sıra numarası
b) Faturayı düzenleyenin adı, varsa ticaret unvanı, iş adresi, bağlı olduğu vergi dairesi ve hesap numarası
c) Müşterinin adı, ticaret unvanı, adresi, varsa vergi dairesi ve hesap numarası
d) Malın veya işin nev’i, miktarı, fiyatı ve tutarı
e) Satılan malların teslim tarihi ve irsaliye numarasıdır

2) FATURAYA İTİRAZ EDİLMESİ

TTK.’da faturaya itiraz 23. maddenin ikinci fıkrasında işlenmiş olsa bile bu itirazın şekli ile ilgili herhangi bir hüküm bulunmamaktadır .

Faturaya itiraz, faturayı tanzim edene yahut yetkili temsilcisine yapılmalıdır. Faturayı alan tarafın her şeyden önce faturayı tebliğinden itibaren sekiz gün içinde itiraz ettiğini belgelemesi gerekmektedir. Ayrıca, faturanın münderecatına yapılacak olan bir itirazın, karşı tarafa bildirilebilmesi, diğer bir anlatımla faturayı düzenleyen tarafa faturanın münderecatına yapılan itirazın izah edilebilmesi için anlatılması gereken bütün konuların belirtilmesi gereği en azından tarafların anlaşabilmesi açısından önem arz etmektedir.

Faturaya itirazın bir şekil şartına tabi olup olmadığı tartışmalı olmakla birlikte, çoğunluk faturaya itirazın yazılı şekilde yapılması gerektiğini ifade etmektedir . Fatura ile uğraşanların genellikle tacir oldukları ve Türk Ticaret Kanunu’nun 20. maddesinde belirtilen tacirlerin basiretli bir iş adamı gibi davranma yükümlülükleri sebebi itirazın yazılı yapılması gerektiği düşünülmelidir.

Faturayı alanın itiraz etmiş olması halinde artık karşı tarafın fatura münderecatını kabul etmiş sayılması söz konusu olmadığı gibi karşı tarafında itiraz ettiği hususları ispat külfeti yoktur. Aksine MK. md. 6 hükmüne göre; “Kanun aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür.” hükmü gereğince, fatura münderecatının doğru olduğunu faturayı düzenleyen kimse ispat etmek zorunda kalacaktır. İspat vasıtası olarak da faturadan başka kanuni delillere dayanmak durumundadır. Yargıtay da itiraza uğrayan faturanın davalı aleyhine delil olarak kabul edilemeyeceği görüşündedir. 13. H.D. bir kararında “…İtiraza uğrayan faturalar davalı aleyhine delil olarak kabul edilemez. ”

Faturaya yapılacak olan itirazın muhatap tarafından teslim alındığını belgeleyebilmek için, faturayı iadeli taahhütlü mektup ile veya noter vasıtası ile yahut kargo kullanarak göndermek veyahut zabıt karşılığı bizzat teslim etmek gerekmektedir.

3) FATURAYA İTİRAZ EDİLMEMESİ

Fatura münderecatına itiraz edilmiş olması ya da edilmemiş olması faturayı düzenleyen açısından kendisi için delil olma niteliğini değiştirmeyecektir.

Türk Ticaret Kanunu md.23/2 uyarınca fatura münderecatına sekiz gün içinde itiraz etmeyen kimse, fatura münderecatını kabul etmiş sayılır. Burada önemli olan, alıcı ile satıcı arasına oluşan ticari ilişki sonucunda düzenlenen faturanın bu ilişkinin şartlarına uygun olması durumudur. Uygunluk mevcutsa ve yasaya göre, itiraz süresi olan sekiz gün içinde itiraz edilmeyen faturanın münderecatı kabul edilmiş olmaktadır.

turkhukuksitesi
Harun Şimşek