İçeriğe geçmek için "Enter"a basın

Veraset ve intikalde uygulama incelikleri

“Ölüm hak, miras helal” sözündeki gibi geriye bırakılan mallar özellikle varisçiler için yeni bir durum yaratıyor. Benzer durum bağış yoluyla yapılan servet aktarımlarında da geçerli. Ancak iki durumda da unutulmaması gereken önemli bir sözcük var, o da “vergi”.

Türkiye’de karşılıksız servet intikali vergiye tabidir. İntikal iki yoldan olmaktadır. Birincisi; ölen bir kimseden miras ve vasiyet yoluyla başkalarına geçen servet olup, Veraset Vergisi’ne tabi tutulur. İkincisi; hayatta olan kişiler arasında bağış yoluyla geçen servet intikali olup, İntikal Vergisi’ne tabi tutulur.

Veraset yoluyla intikalde vergi tahakkukundan itibaren 3 yılda ve her yıl mayıs ve kasım aylarında olmak üzere iki eşit taksitte ödenir. Çekiliş, talih oyunları ve diğer intikallerde 1 ay içinde tamamı ödenir.

Vergide esas Türkiye’de bulunan mallar ile ivazsız yani karşılıksız olarak mal iktisap edenin TC vatandaşlığına göre belirlenmiştir.

Buna göre; malları nerede olursa olsun muris (miras bırakan kişi) veya tasarrufu yapan şahıs TC tabiiyetinde ise, muris veya tasarrufu yapan kim olursa olsun (Türk veya yabancı) malları Türkiye Cumhuriyetinde ise vergiye tabi olacaktır.

Neler Veraset ve İntikal Vergisi’ne tabi?
* TC vatandaşları arasındaki karşılıksız mal intikali.
* TC vatandaşından yabancı uyruklulara karşılıksız mal intikali (Mallar ve yabancının ikametinin Türkiye olması halinde).
*  Yabancı uyruklular arasında karşılıksız mal intikali (Malların Türkiye’de olması halinde).
* Yabancı uyruklulardan TC vatandaşına karşılıksız mal intikali.
* Neler Veraset ve İntikal Vergisi’nden istisna?
* Ev eşyası ile murise ait zat eşyası ve aile hatırası olarak muhafaza edilen tablo, kılıç, madalya gibi eşya.
* Menkul ve gayrimenkullerden evlatlıklar da dahil olmak üzere füruğ yani; alt soy, çocuk çocuğu ve eşten her birine isabet eden miras hisselerinin 109.971.-TL’si. Füruğ yoksa eşe isabet eden miras hissesinin 220.073.-TL’si.
* Karşılıksız intikalde 2.535.-TL’si.
* Para ve mal kazanılan yarışma ve çekilişlerde ikramiyelerin 2.535.-TL’ si.

Beyanname verilme süresi
Veraset ve İntikal Vergisi Beyannameleri iki başlıkta gerçekleşiyor. Buna göre; Veraset tarikiyle vuku bulan intikallerde: Ölüm Türkiye’de olup mükellefler de buradaysa ölüm tarihinden sonra dört ay, mükellefler yabancı bir memleketteyse altı ay içinde beyanname verilmelidir. Ölüm yurtdışında mükellefler Türkiye’de ise altı ay, mükellefler müteveffanın bulunduğu yerin dışında başka bir yabancı ülkedeyse sekiz ay; gaiplik halinde ise kararın ölüm siciline kaydolunduğu tarihi takip eden bir ay içinde beyanname verilecektir.

İkinci başlık olan; “diğer suretle vaki intikallerde” ise malların hukuken iktisap edildiği tarihi takip eden bir ay içinde beyanname verilmelidir.

Beyannamelere eklenecek belgeler
Beyanname verilirken, birçok belge de eklenmesi gerekiyor. Bunları maddelerle şöyle sıralamak mümkün: 1. Veraset İlamı, Ölüm ve Mirasçı Bildirimi 2. Murisin son ikametgâh senedi. 3. Murisin taşınmazlarının tapuları ve emlak bildirim örnekleri 4. Murisin beyannamede indirime konu olan borçlarının belgeleri 5. Murisin varsa bankadan mevduat hesabı yazısı 6. Muristen otomobil veya herhangi bir motorlu taşıt kalmışsa ruhsat fotokopileri. 7. Matraha dahil unsurlardan ipotek alacağı varsa bununla ilgili bilgiler.

Hibe işlemlerinde ise vergi dairesinde aranan beyanname dışındaki belgeler ise; “hibeye konu tarafların nüfus cüzdanı örneği ve ikametgâh ilmühaberi, tapu sureti, emlak vergisi bildiriminin tasdikli sureti” dir.

Yahya ARIKAN
Yaşamda mali çözüm