İçeriğe geçmek için "Enter"a basın

5 yıllık borç yüzünden Bağ-Kur’u silinenlere umut

Sosyal güvenlik reformu sürecinin başlangıç safhasında en sıkıntılı noktalardan biri, çok sayıda Bağ-Kur sigortalısının biriken büyük meblağlı borçlarıydı. Bu amaçla alınan önlemlerden ilki, beş yıl ve daha fazla süreyi kapsayan prim borcu olanlara, sigortalılık sürelerinden vazgeçmek kaydıyla borçtan kurtulma imkanının getirilmesiydi.

6 AYLIK SÜRE TANINDI
Bu yöndeki ilk düzenleme, mülga 1479 Sayılı Bağ-Kur Kanunu'na 5458 Sayılı Kanun'la ilave edilen Ek-19. maddede yer aldı. Benzer bir hüküm 5510 Sayılı Kanunun geçici 17. maddesinde de vardı. Böylece 2008 yılındaki ödeme kolaylığından yararlanıp borçlarını kapatma imkanı bulamayan Bağ-Kur borçlularına, primi ödenmeyen sigortalılık sürelerini askıya aldırıp sildirmek suretiyle, borçtan kurtulma imkanı getirildi. Üstelik 5458 Sayılı Kanun'daki silinme işlemi sigortalının tercih ve isteğine bağlıyken, 5510 Sayılı Kanunun geçici 17. maddesinde bu silme işlemi otomatik olarak gerçekleşti. Kanundaki düzenleme 30 Nisan 2008 tarihini baz alıyordu. Bu tarih itibariyle beş yıl ve daha fazla prim borcu olanlara, altı aylık bir ödeme süresi tanındı. Yine bu düzenleme hem ticari faaliyetten dolayı Bağ-Kur'lu olanları, hem de tarım Bağ-Kur sigortalılarını içeriyordu.

Kısacası 30 Nisan 2008 tarihi itibariyle 5 yıl (altmış ay) ve daha fazla süreli Bağ-Kur prim borcu olanların gerek kendi başvurularıyla ve gerekse de 5510 Sayılı Kanun'daki altı aylık sürenin geçmesiyle otomatik olarak borçları da sigortalılık süreleri de silindi. Özellikle SGK tarafından re'sen yapılan terkin (silme) işleminden etkilenen binlerce Bağ-Kur sigortalısı bulunuyor.

OLUMSUZ ETKİLİYOR
Ancak burada geri dönüşümü olmayan bir silinme söz konusu değil. Kişiler isterlerse yazılı olarak başvurup borçlarını da sigortalılık sürelerini de yeninden canlandırabilirler. Bu yönde bir başvuru yaptıklarında başvuru tarihi baz alınarak borçları yeninden hesaplanıyor. Üç ay içerisinde de bu borçlarını ödemek zorundalar. Hemen belirtelim 5510 Sayılı Kanun 20 Nisan 2008 tarihini baz aldığından sigortalılığı bu tarihten sonra da devam edenlerin 2008 yılı Mayıs ayı ve sonrasındaki prim borçları silinmedi. Bu şekildeki bir terkin işlemi ilk etapta Bağ-Kur sigortalılarını kolayca ödemeyecekleri büyük meblağlı borçlardan kurtarmış oldu. Ancak bir de sigortalılık hizmet sürelerinin de silinmesi söz konusu. Bunun çok sayıda sigortalının emeklilik koşullarını doğrudan ve olumsuz yönde etkilediğini söyleyebiliriz.

İYİ HESAPLANMALI
İşte yeni Torba Kanun, kamuoyundaki adıyla Af Kanunu tasarısıyla borçları ve sigortalılık süreleri silinen 4/b sigortalısına (eski Bağ-Kur ve tarım Bağ-Kur'lusu) yeni bir imkan tanınıyor. Bu durumda olan kişilerden, silinen sigortalılık süresini geri kazanmak isteyen ve tabii ki ödeme gücü de olan sigortalılar, SGK'ya başvuruda bulunup kanunun yayımlandığı tarihten itibaren 5 ay içerisinde yeniden hesaplanacak prim borçlarını ödeyebilecekler. Sigortalıların buradaki en büyük kazancı, prim aslına gecikme zammı ve faizi yerine TEFE/ÜFE aylık değişim oranlarının uygulanacak olması. Silinen borçlarının çoğunun çok eski yıllara ait borçlar olacağı düşünüldüğünde bu uygulama sigortalılar lehine sonuçlar doğurabilir. Tabii her sigortalı kendi hesabını dikkatlice yapmak zorunda.

Celal Kapan / Y.asır