İçeriğe geçmek için "Enter"a basın

Vergi İncelemeleri ve Aramalarında Önemli Noktalar

Vergi inceleme ve aramaları kapsamında inceme sırasında mükellefler İdare tarafından kendilerinden talep edilen bilgi ve belgeleri inceleme elemanına sağlamak zorundadır. Bu konuda Vergi Usul Kanunu’nun inceleme konusundaki 134 vd. maddeleri ile arama konusundaki 142 vd. maddeleri hükümleri çerçevesinde hareket edilmesi gerekmektedir. İnceleme kural olarak 139. madde çerçevesinde işyerinde yapılacağından gerekli uygun mekânı da kendilerine tahsis etmelidirler. Kanun’da incelemelerin ne zaman işyerinde değil İdare’nin binasında yapılacağı belirlenmiş bulunmaktadır. Bu durumlar dışında mükellefin inceleme için İdare’ye gitme zarureti bulunmamaktadır.

İnceleme konusunda inceleme elemanları mükellefe neden sözkonusu işlemin yapıldığını açıklamak zorundadır. Mükellefe ayrıca uluslararası sözleşme ve yargı kararları çerçevesinde inceleme ve aramalar sırasında haklarının da açıklanması zarureti bulunmasına rağmen şu anda bu konu ülkemiz bakımından yerine getirilememektedir.

İnceleme elemanları İdare’nin kendi iç yazışmalarında da açıkladığı üzere mükellefe karşı olan davranışlarında özenli olmak zorundadır. Mükellefe sanki vergi kaçırmış gibi davranmamalıdır. Bu durum ancak bir yargı kararı ile belirlenecek olup, yapılan iş sadece bir tespitten ibarettir. Ayrıca mevcut şartların da dikkate alınması ve işyerinde mükellefi rencide edecek söz ve davranışlardan kaçınılması gerekmektedir. Bu konuda sanırım, her iki taraf bakımından da, toplumda gerekli asgari nezaket kurallarına uymak sorunları önleyecektir.

Ayrıca, inceleme raporlarında“…yapıldığı anlaşılmaktadır”, “bu amaçla davranıldığı açıktır”, “…niyetiyle hareket etmiştir”, “ gibi hiçbir somut olay veya bilgi ve belgeye dayanmayan sadece soyut ifadeler yer almaktadır. Bu gibi hukuken eksik ve ispat yükünü yerine getirici nitelikte olmayan değerlendirmeler sonucunda yapılan tarhiyatlar da hem davaların kaybedilmesine, hem yargının yükünün artmasına yol açmaktadır.

Danıştay Kararlarında da, “…vergi incelemesinin amacının ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırmak, tespit etmek ve sağlamak olduğu belirtilerek gerçek durumun vergiye esas alınacağı ve incelemenin de bu amaca yönelik olması gerekeceği” belirtilmiştir. Dolayısıyla vergi inceleme elemanlarının vergi inceleme raporlarını suçun hukuken tespitine yönelik olarak hazırlamaları zarureti bulunmaktadır. İdare’nin bir an önce kaybettiği davaları inceleyerek hukuki hataların nerelerde ve kimler tarafından yapıldığını tespit etmesi, gerekli önlemleri de derhal alması gerekmektedir. Bu çaba hem yargı, hem tahsilât hem de güven unsuru bakımından önemli avantajlar sağlayacaktır.

Aramalar bakımından daha farklı sorunlar ortaya çıkabilmektedir. Öncelikle şahsi eşyalara elkonması mükellefler bakımından her zaman problem yaratmaktadır. Arama yapanların davranışlarındaki farklılıklar İdare bakımından da sonradan onarılamayacak sonuçlara yol açmaktadır. Aramalar esnasında alınması gerektiğine karar verilen şeylerin alınma yöntemleri de bazen izah edilemeyecek kadar hatalıdır. Arama sırasında uyulacak kuralların belirlenmesinde uluslararası düzenlemelerde belirtilen ilkelerin bu işlemleri yapanlara öğretilip öğretilmediğinin ve öğretilenlerin doğru olup olmadığının da kontrol edilmesi gerekmektedir. Elkonulan eşyaların saklanması konusunda ise bırakın uluslararası kuralları kendi düzenlemelerimizin bile yerine getirilmediği görülmektedir.

Arama ve incelemeler sırasında gerek davranış kuralları ve izahatlar, gerekse yapılan işlemler bakımından istenmeyen ve hoş olmayan bir davranıla karşılaşıldığında veya kanun hükümlerine aykırı bir uygulama görüldüğünde ne yapılmalıdır? Bu konuda birkaç davranış şekli tercih edilebilir. Hiçbir şey yapmamak, İdare’ye şikâyette bulunmak ve yargı yoluna başvurmak.

Mükellef ve İdare vergi ilişkisini hukukun üstünlüğü ve insan haklarına saygı çerçevesinde yürüttüğü, karşılıklı ödev ve haklarını yerine getirdiği ölçüde vergi ilişkisi de gelişecektir. Burada mükelleflere düşen ödevlerini yerine getirip haklarını talep etmesi, İdare’ye düşen ise hem mükelleflerin bu haklarının korunması hem de sağlıklı bir vergi sistemi kurabilmesi bakımından teori ve uygulamayı birbirine uydurabilmesi, kendi yapılanmasını yeniden gözden geçirmesi ve çalışanlarına verdiği eğitimleri yeniden düşünmesi gerekmektedir. Belirtilen problemler bütünüyle dikkate alındığında uygulamada vergi idaresine karşı ciddi bir güvensizlik olduğu görülmektedir. Bu durum da ancak haklara saygı ve bunun eğitimi ile düzeltilebilecektir.

Prof. Dr. Hakan Üzeltürk

 

jigolo siteleri adana escort perabet venusbet giris casinoslot bahisnow casinoslot ata dondurulmuÅŸ ürünler stethoscope case bahisnow giriÅŸ casino slot korsan taksi asyabahis giris baymavi giris betgram giris betmatik giris bets10 giris betvole giris casinomaxi giris casinovale giris celtabet giris dinamobet giris dumanbet giris gencobahis giris gobahis giris gorabet giris holiganbet giris imajbet giris makrobet giris mariobet giris milanobet giris mobilbahis giris oslobet giris piabet giris pinbahis giris polobet giris pulibet giris safirbet giris supertotobet giris tempobet giris trbet giris tulipbet giris vegabet giris vevobahis giris grandbetting vdcasino sekabet New Online Casino 2022 with No Deposit Bonus tumbet bahis sitesi Süperbahis Giriş Best Curacao Online Casino - No KYC Casino Elitbahis Sahabet Casibom Bahis Aresbet Redwin casinoslot casinoslot casinoslot casinoslot casinoslot casinoslot casinoslot casinoslot bahisnow bahisnow bahisnow bahisnow bahisnow bahisnow bahisnow bahisnow bahisnow bahisnow Jupwin Lordcasino Onwin casinoper casinoper casinoper casinoper casinoper casinoper casinoper casinoper casinoper casinoper casinoper casinoper casinoper Hipercasino Hipercasino Hipercasino Hipercasino Hipercasino Hipercasino Hipercasino Hipercasino Hipercasino Hipercasino Hipercasino Hipercasino Hipercasino Hipercasino bahisnow book of ra Slotbar Musclebet Holiganbet aspercasino freebet veren siteler Favorisen Güncel avrupa bahis siteleri kolay bahis siteleri kolay para yatırılan bahis siteleri bahis siteleri para yatırma bahis siteleri yeni adresi bahis siteleri yeni adresi 2022 canlı iddaa siteleri no deposit bonus bitcoin bahis siteleri Best Online Casinos 2022 No Deposit Casino Bonus ecopayz casino casinos without verification free casino bonuses Spassino best 10 casinos online casino bonus ohne einzahlung Online Casinos und Spielotheken Online Casinos online spielothek Online Sportwetten Novoline Spielotheken Beste Online Casinos für Deutschland, online casino spielotheken Beste Online Casinos Book Of Ra Fixed Book Of Ra Xpand Book Of Ra Two Symbols Book of Ra 6 Mejores Casinos Online España 2022 Mejores Casas de Apuestas, bono sin depósito espana. Ruleta en vivo Casino Förslag, svenska online casino Топ рейтинг - Самые лучшие бонусы игрокам от букмекера и казино Betrouwbare online casino - Dutch Casino Şişli Escort Casino Forum tombalaoyna aviatorbahis aviatorbahisoyunu aviatoroyunu sweetbonanzademo sweetbonanzaoyunu tombalabingo tombalakartlari rulet forum sitesi pandas fortune madame destiny Pirate Gold buffaloking marsbahis vdcasino giriş honey honey honey Dog House Gates Of Olympus Wolf Gold pragmatic cashbonanza bigger bass bonanza fruit party casinoslot pragmatic play kavbet kavbet wild wild riches betbonusking.com cratosslot big bass bonanza Sweet Bonanza Aviator sweet bonanza meritking simsek rulet aviator okey oyna meritking bahisnow tv betturkey turkbet metroslot pusulabet dellabet betgaranti maksibet albibet jupwin aresbet bahisbudur lordcasino bahistek etrabet reynbet fashionbet betpuan afroditbet bizimbahis betmarlo musclebet casibom boxbahis ganobet hiperwin enobahis betovis casinolevant nisanbet netxcasino betizm julibet julibet slotcasino bettingpro.in hipodrombet hipodrombet simdibahis betbey Casinoslot casino siteleri netxcasino betbey betizm şimdibahis yeni bahis siteleri kacak iddaa canlı casino deneme bonuslu casino siteleri deneme bonusu veren siteler Bahisnow lordcasino jupwin elitbahis casinoslot kralbet zingabet bodrum escort