Yabancı Uyruklu Kişiler Sağlık Yardımlarından Nasıl Yararlanabilir?

By | 16 Eylül 2014

I- TÜRKİYE DE ÇALIŞMAKTA OLAN VEYA İŞYERİ BULUNAN YABANCI UYRUKLU SİGORTALILARIN SAĞLIK YARDIMLARI

Çalışma izni alarak veya işyeri açarak ülkemizde ikamet iznine tabi olarak bulunan yabancı uyruklu kimseler, kendileri veya çalışmakta oldukları işyerleri tarafından, yabancı uyruklu kimselere verilen geçici vatandaşlık numaralarına 30 günlük genel sağlık sigortası primi bildirilmesi, kendisi işveren ise ödemesi halinde kurumumuzdan sağlık yardımı alabileceklerdir.

II- TÜRKİYE DE ÇALIŞMAKTA OLAN YABANCI UYRUKLU SİGORTALILARIN BAKMAKLA YÜKÜMLÜ OLDUKLARI EŞ, ÇOCUK, ANNE VE BABASININ SAĞLIK YARDIMLARI

Yabancı uyruklu sigortalılardan, yabancı uyruklu eşi, çocukları, anne ve babası için,

(09.09.2009 tarih 11741473 sayılı yazıda ve sosyal sigortalar işlemleri yönetmeliğinin 23. maddesinin 2. fıkrasını ikamet tezkeresi, geçici vatandaşlık numarası ve vatandaşı olduğu ülke konsolosluğundan kendi ülkesinde sosyal güvencesi olmadığına dair belge getirmesi istenmekte idi) 30.09.2009 tarih 27362 sayılı Resmi Gazetede, Kısa Vadeli Sigorta Kolları uygulama tebliğinde değişiklik yapılmış ve Kısa Vadeli Sigorta Kolları uygulama tebliğinin 23. maddesinin 2. fıkrasının (b) bendi vatandaşı olduğu ülke konsolosluğundan, kendi ülkesinde sosyal güvencesi olmadığına dair beyan ve taahhüt belgesi olarak değiştirilerek yabancı uyruklu sigortalının eş, çocukları, anne ve babası için kuruma kendi ülkesinde sosyal güvencesi olmadıklarını taahhüt belgesi ile taahhüt etmeleri halinde ikamet tezkersinde belirtilen sürelerle sınırlı olmak üzere (ikamet tezkeresi süresinin uzatılması halinde sağlık yardımları da tezkere süresi kadar uzatılır) bunlar da sağlık yardımlarından yararlanabileceklerdir. Ancak bunlardan anne veya babası Türkiye de ikamet etmeyen, ancak geçici süreler için Türkiye de kalanlar hakkında ilgili ülke konsolosluğundan gelirlerinin tespit hakkında yazı yazılacak bildirilen gelirler asgari ücretin net tutarından az ise aktivasyon işlemi yapılacaktır.  Ayrıca beyan edilen gelirler hakkında şüphe duyulması, ihbar ve şikayette bulunulması halinde durum sosyal güvenlik denetim elemanlarına incelettirilerek sonucuna göre işlem yapılacaktır.

III- TÜRKİYE DE OKUMAKTA OLAN YABANCI UYRUKLU ÖĞRENCİLERİN SAĞLIK YARDIMLARI

25.02.2011 tarih 27857 sayı ile Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe giren 6111 sayılı Kanun’un 4. maddesi ile 5510 sayılı kanunun 60. maddesine eklenen 7. fıkra hükümlerine göre 2547 sayılı Yüksek Öğrenim Kanununa göre üniversitelerde okuyan yabancı uyruklu öğrencilerin, yükseköğrenimleri devam ettiği sürelerle sınırlı olmak üzere 5510 sayılı kanunun 82. maddesine göre belirlenen prime esas günlük kazanç alt sınırının, “her bir öğrenim dönemi ayrı ayrı olmak üzere, bir öğrenim dönemine ilişkin olarak” 30 günlük tutarı üzerinden %12 oranında tahakkuk eden genel sağlık sigortası primlerinin tamamının kendilerince bir ay içerisinde ödenmek suretiyle ikamet etme şartı aranmaksızın yüksek öğrenim gördükleri sürelerce genel sağlık sigortalısı olabileceği, ancak bunlardan Kamu idareleri, kanunla kurulan kurum ve kuruluşlar, Kamu yararına faaliyet gösteren dernekler ile vergi muafiyeti tanınan vakıflar tarafından tam burs sağlanan ve Yükseköğretim Kurulu tarafından ayrılan kontenjanlar dahilinde Yükseköğrenim gören yabancı uyruklu öğrenciler genel sağlık sigortalısı sayılmayacağı ve bunların sağlık giderleri 2547 sayılı Kanununun 46. maddesi ve 47. maddesi çerçevesinde üniversitelerin bütçelerine konulacak ödenekten karşılanacağı hüküm altına alınmıştır.

Bunların Yükseköğrenimlerinin başladığı tarihten itibaren genel sağlık sigortalısı sayılacağı ve yükseköğrenimlerinin devam ettiği sürece genel sağlık sigortalılıkları devam edeceği ve bu kapsamdaki öğrencilerin yükseköğrenimlerinin başladığı tarihten itibaren 1 ay içerisinde ilgili üniversitelerce genel sağlık sigortası giriş bildirgesiyle Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirileceği hüküm altına alınmıştır.

Bu şekilde genel sağlık sigortalılığı başlatılan öğrencilerin bir öğretim dönemine ilişkin genel sağlık sigortası primlerinin tamamını öğrenim gördükleri üniversitenin öğrenim dönemi başından itibaren bir ay içinde ödemeleri gerektiği hüküm altına alınmıştır.

Genel Sağlık Sigortalısı sayılan yabancı uyruklu öğrencilerden yükseköğrenimleri başlayanlardan anılan fıkraların yürürlüğe girdiği tarihten önce başlamış olanların genel sağlık sigortalılıkları söz konusu fıkraların yürürlüğe girdiği tarihten itibaren başlar ve yabancı uyruklu öğrenciler ilgili üniversitelerce bu tarihte itibaren bir ay içerisinde genel sağlık sigortası giriş bildirgesiyle kuruma bildirirlerse bunlarda genel sağlık sigortası haklarından yararlanabilirler.

Kanun’un 60. maddesinin yedinci fıkrasında belirtilen yabancı uyruklu öğrenciler,  6111 sayılı Kanunun 36. maddesinde belirtildiği gibi bir öğretim dönemine ilişkin genel sağlık sigortası primlerinin tamamının kendilerince, öğrenim gördükleri üniversitenin öğrenim dönemi başından itibaren bir ay içinde ödenmesi halinde primlerini ödedikleri tarihten 30 gün sonra genel sağlık sigortasına ilişkin prim borcunun bulunmaması şartıyla sağlık hizmetlerinden yararlandırılırlar

IV- SİGORTALI BİR İŞTE ÇALIŞMAYAN VE İŞVEREN DURUMUNDA OLMAYANLARDAN TÜRKİYE DE İKAMET EDEN YABANCU UYRUKLU KİŞİLERİN SAĞLIK YARDIMLARI

5510 sayılı Kanun’un 60. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde mütekabiliyet esası da dikkate alınarak oturma izni almış yabancı ülke vatandaşlarından yabancı bir ülke mevzuatı kapsamında sigortalı olmayan kişilerin de genel sağlık sigortalısı sayılacağı hüküm altına alınmıştır.

5510 sayılı kanunun 61. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde, 60. maddenin 1. fıkrasının (d) bendinde sayılanların Türkiye de yerleşim sürelerinin bir yılı geçtiği tarihten itibaren genel sağlık sigortalısı sayılacağı ve bu tarihten itibaren bir ay içinde verecekleri genel sağlık sigortası giriş bildirgesi ile tescil edilecekleri belirtilmiştir.

Bu durumda olan kişilerden herhangi bir gelir testi istenilmeksizin g3 nispetinde en yüksek orandan prim ödemeleri halinde kendileri ve hak sahipleri kurumumuzdan sağlık yardımı alabileceklerdir. Bunlardan 30 günlük genel sağlık sigortası primini ödeyenler ile sağlık hizmet sunucularına müracaat ettikleri tarihte prim borcu bulunmayanlar kurum sağlık yardımlarından yararlanabilirler. Bunların eş, çocukları, anne ve babaları da gerekli şartları taşımaları halinde sağlık yardımlarından yararlanabilir.

60. maddenin birinci fıkrasının (d) bendi kapsamında mütekabiliyet esası da dikkate alınmak şartıyla oturma izni almış yabancı ülke vatandaşlarından yabancı bir ülke mevzuatı kapsamında sigortalı olmayan kişiler sağlık hizmeti sunucusuna başvurduğu tarihte prim ve prime ilişkin her türlü borcunun bulunmaması şarttır.

V- TÜRKİYE DE BULUNAN YABANCI UYRUKLU VATANSIZ VE SIĞINMACILARIN SAĞLIK YARDIMLARI

Ülkemizde yakalanan yasa dışı göçmenlerin sınır dışı işlemeleri sonuçlanana kadar yabancılar misafirhanesinde bekletildiği ve sağlık hizmetleri dahil her türlü hizmetlerinin devletimiz tarafında karşılandığı, hakkında işlem yapılan yabancıların önemli bir kısmının yasa dışı göçmenlerden oluştuğunun ve bunların 5510 sayılı Kanun’da tarif edilen vatansız ve sığınmacılardan farklı bir hukuki statüye sahip olduğunu, 5510 sayılı Kanun hükümlerine göre sağlık hizmetlerin karşılanamayacağı, ayrıca vatansız ve sığınmacı tabirinden ülkemize gelerek sığınmacı müracaatında bulunan tüm yabancıların anlaşılmaması, bunların “sığınma müracaatı incelenen” yabancılar kapsamında değerlendirildiği, 5510 sayılı Kanunda belirtilen kapsamda vatansız ve sığınmacı kapsamında sayılabilmelerinin ancak “Bakanlık Oluru “  ile mümkün olduğu, bu kişilerden Birlemiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği belgesi veya Nüfus Vatandaşlık İşleri Gene Müdürlüğünce verilen “Yabancı Numarası” ibraz ederek genel sağlık sigortası tescili yaptırmak isteyebilecekleri ancak bu kişilere itibar edilmemesi gerektiği belirtilmiştir.

Bu şekilde Birlemiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği belgesi veya Nüfus Vatandaşlık İşleri Gene Müdürlüğünce verilen “Yabancı Numarası” ibraz ederek genel sağlık sigortası tescili yaptırmak isteyenlerin bu belgelerine istinaden tescil işlemi yapılmadan önce, vatansız ve sığınmacı statüsüne alındıklarına ilişkin İçişleri Bakanlığınca verilen “Bakanlık Oluru” ile ikamet tezkeresinin bulunup bulunmadığının sorulması, bulunmadığının ifade edilmesi halinde yazışma adresi de bulunacak şekilde tescil talebinin alınması ve ilgiliye yazışma yapılacağı yazışma sonucunda tescil yapılıp yapılmayacağı konusunda bildirim yapılacağı konusunda bilgilendirilmesi, Emniyet Müdürlükleri ile yapılan yazışma sonucunda vatansız ve sığınmacı oldukları bildirilenlerin tescillerinin ikamet tezkeresinde belirtilen tarih itibariyle Kanun’un 60. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinin 2 numaralı alt bendine göre tescil işleminin yapılması gerekir. Bunlardan Genel Sağlık Sigortası sistemine tescil işlemi yapılanlar genel sağlık sigortalısı olarak sağlık yardımlarından yararlanmaları mümkün bulunmaktadır.

Emniyet Müdürlükleri ile yapılan yazışma sonucunda vatansız ve sığınmacı olmadıkları belirtilen kişilerin ise “60. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde mütekabiliyet esası da dikkate alınarak oturma izni almış yabancı ülke vatandaşlarından yabancı bir ülke mevzuatı kapsamında sigortalı olmayan kişilerin genel sağlık sigortalısı sayılacağı” göre işlem yapılacaktır.

“Bakanlık Oluru” ve “İkamet Tezkeresi” ile müracaat edenlerin de Kanunun 60. maddesi maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinin 2 numaralı alt bendine göre ikamet tezkeresinde belirtilen tarih itibariyle tescil işleminin yapılmasını, ancak belgelerin gerçekliği konusunda şüphe duyulması halinde Emniyet Müdürlükleri ile yazışma yapılması, belgeleri gerçek olmadıkları anlaşılanların tescillerinin başlangıç tarihi itibariyle sonlandırılması gerekmektedir.

VI- KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ VATANDAŞLARININ SAĞLIK YARDIMLARI

T.C İçişleri Bakanlığı’nın 28.03.2001 tarh 5003 sayılı Genelgesi ile Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile KKTC Hükümeti arasında KKTC vatandaşlarına ilave kolaylıklar tanınmasına ilişkin anlaşma’nın Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe girmesinden sonra KKTC nin her alanda güçlendirilmesi amacıyla Bakanlar Kurulunda onaylanan Eylem Planı, Başbakanlık Personel ve Prensipler Genel Müdürlüğünün 05.02.2001 tarh 13 sayılı yazısı ile ilgili kamu kurumlarına bildirilmiştir. Söz konusu anlaşma uyarınca KKTC vatandaşları Türk Soylu Yabancı statüsünden çıkarılmış olup, T.C  vatandaşlarına tanınan ikamet, çalışma, mülk edinme, ekonomik ve sosyal haklar gibi diğer bütün haklardan aynen yararlanma ve T.C vatandaşlarının tabi olduğu usul ve yasalara tabi olma haklarına kavuştukları noktasından hareketle,

Türkiye ye yasal yollardan gelmiş olan KKTC vatandaşlarının vize muafiyet süresinin veya varsa pasaportlarında kayıtlı uzun süreli vizelerinin sonunda artık ikamet tezkeresi alma zorunluluğu kaldırılmıştır.

Türkiye de çalışmak isteyen KKTC vatandaşlarına ilgili kurumlardan çalışma izni istenmeyecektir.

Dolayısıyla Türkiye de çalışmakta, okumakta veya işveren konumunda olan KKTC vatandaşları aynı Türk vatandaşları gibi işlem görecek olup, genel sağlık sigortalılıkları bakımından sigortalı olarak veya işveren olarak 30 günlük primini ödemiş veya 30 günlük primi bildirilmiş olan sigortalılardan kendileri ve hak sahipleri de aynı Türk vatandaşları gibi sağlık yardımlarından yararlandırılacaktır.

VII- YEŞİL KARTLI T.C. VATANDAŞININ YABANCI UYRUKLU EŞ ÇOCUK ANNE VEYA BABASININ SAĞLIK YARDIMLARI

Kendisi T.C. vatandaşlığına alınmış kişilerden, gelir testi sonucu gelirleri Kanun’un 60. maddesinin1 fıkrasının (c) bendinin (1) numaralı alt bendi gereğince primleri devlet tarafından karşılanan

(yeşil kartlılar) genel sağlık sigortalısının bakmakla yükümlü oldukları yabancı uyruklu eş, çocukları, anne ve babası Kanun’un 60. maddesinin1 fıkrasının (c) bendinin (1) numaralı alt bendi gereğince primleri devlet tarafından karşılanan (yeşil kartlılar) kapsamında tescil işlemi yapılmayacaktır.

Kanun’un 60. maddesinin1 fıkrasının (c) bendinin (1) numaralı alt bendi gereğince primleri devlet tarafından karşılanan (yeşil kartlılar) kapsamında olanlardan yabancı uyruklu eş, çocukları, anne ve babaları Türkiye de ikamet izni ile kesintisiz bir yıl ikamet etmeleri ve yabancı bir ülke mevzuatı kapsamında sigortalı olmamaları halinde ülkemizde kesintisiz yerleşim süresinin bir yılı geçtiği tarihten itibaren bir ay içinde yerleşim yerlerinin bağlı bulunduğu sosyal güvenlik merkezine verecekleri genel sağlık sigortası giriş bildirgesine istinaden kesintisiz bir yılı doldurduğu tarih itibariyle Kanunun 60. Maddesinin 1. Fıkrasının (d) bendi kapsamında “bu durumda olan kişilerden herhangi bir gelir testi istenilmeksizin g3 nispetinde en yüksek orandan prim ödemeleri halinde kendileri ve hak sahipleri kurumumuzdan sağlık yardımı alabileceklerdir. Bunlardan 30 günlük genel sağlık sigortası primini ödeyenler ile sağlık hizmet sunucularına müracaat ettikleri tarihte prim borcu bulunmayanlar kurum sağlık yardımlarından yararlanabilirler” tescil edilecek ve bu kişilerin bakmakla kişi durumunda olan hak sahipleri varsa onlarında sağlık yardımlarından yararlanmaları mümkün olacaktır. Kısaca Yeşil kartlı T.C. vatandaşlarının yabancı uyruklu hak sahipleri en yüksek orandan g3 nispetinde genel sağlık sigortası primi ödeyerek kendileri ve hak sahipleri sağlık yardımlarından yararlanabilirler.

E-Yaklaşım / Ocak 2013 / Sayı: 241

Yazar: Muzaffer ŞEKEROĞLU
İstanbul Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü, Beşiktaş Sosyal Güvenlik Merkezi, Sağlık Karnesi Şefi

Bir cevap yazın

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.