18 yaşından büyük kız çocukları sağlık yardımlarını nasıl alacak?

By | 12 Şubat 2012

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortaları Kanunu’nun yürürlüğe girdiği 1 Ekim 2008 tarihine kadar, yaşları ne olursa olsun evli olmayan, evli olmakla beraber sonradan boşanan veya dul kalan ve sigortalı olarak bir işte çalışmayan, buralardan gelir veya aylık almayan kız çocukları anne veya babaları üzerinden sağlık yardımı almayı sürdürmüştür.

Reform Yasasının yürürlüğe girmesiyle bir yandan Genel Sağlık Sigortası (GSS) uygulaması başlatılarak ülkede yaşayan herkes GSS kapsamına alınmış, öte yandan evli olmayan, evli olmakla beraber sonradan boşanan veya dul kalan ve sigortalı olarak bir işte çalışmayan, buralardan gelir veya aylık almayan kız çocuklarının anne veya babaları üzerinden sağlık yardımı almaları sınırlandırılmıştır.

5510 sayılı Reform Kanununun 3. maddesi onuncu bendinde, bakmakla yükümlü olunan kişiler açık bir biçimde tanımlanmış ve kız çocuklarının anne ya da babaları üzerinden sağlık yardımı alması yaş şartına bağlanmıştır. Buna göre, 18 yaşını, lise ve dengi öğrenim görmesi halinde 20 yaşını, yükseköğrenim görmesi halinde 25 yaşını doldurmamış ve evli olmayan çocukları ile yaşına bakılmaksızın malûl olduğu tespit edilen evli olmayan çocuklar ‘bakmakla yükümlü olunan kişi’ sayılmıştır.

Kız çocukları hak sahibi sayılarak sağlık yardımı alma açısından yaş sınırlamasına tabi tutulmamışken yeni düzenleme ile kız çocuklarına tıpkı erkek çocuklarda olduğu gibi öğrenim durumuna göre 18, 20 ve 25 yaş sınırlaması getirilmiştir.

6111 SAYILI TORBA YASA KIZ ÇOCUKLARINA NEFES ALDIRDI
25 Şubat 2011 tarihinde yürürlüğe ğire 6111 sayılı Torba Kanun ile kız çocuklarının sağlık yardımlarına ilişkin daha farklı bir düzenlemeye gidilmiştir. 18 yaşından büyük kız çocuklarına sağlık yardımını verilmesinin şartlarını düzenleyen 5510 sayılı Kanunun geçici 12. maddesi sekizinci fıkrasını değiştirilmiş

12. maddesinin sekizinci fıkrasında düzenlenen, “Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte ilgili kanunları gereği bakmakla yükümlü olunan kız çocukları bu Kanun gereğince de bakmakla yükümlü olunan kişi sayılır. Ancak durumlarında değişiklik olduğunda sağlık hizmetlerinden yararlanma şartları bu Kanun hükümlerine göre yeniden belirlenir” hükmü uyarınca, 5510 sayılı Kanun, yürürlüğe girdiği tarihte 18 yaşını tamamlamış kız çocuklarının evlenmemek/çalışmamak/yürürlük tarihinde hak sahibi olmak şartları süresince sağlık yardımlarını anne veya babaları üzerinden almalarına izin vermiştir.

Kanun, 18 yaşından büyük kız çocuklarının, evlenmek veya çalışmak şartlarının varlığı halinde hak sahibi niteliği yitirileceğinden, daha sonra boşanması veya işten ayrılması halinde de bir daha anne/babaları üzerinden hak sahibi olunamayacağına hükmetmiştir.

1 Ekim 2008’den önce emekli olanların kızı şanslı

Reform Yasasının geçici 12. maddesinin sekizinci fıkrası 6111 sayılı Kanunla değiştirilmiş ancak hak sahipliğinin tanımlandığı 3. madde onuncu bendine dokunulmamıştır. Dolayısıyla 1 Ekim 2008 tarihten sonra, 18 yaşını, lise ve dengi öğrenim görmesi halinde 20 yaşını, yükseköğrenim görmesi halinde 25 yaşını doldurmayan kız çocukları anne veya babaları üzerinden şartsız olarak sağlık yardımı alacak, ancak öğrenim sona erince ya da yaş tamamlanınca anne ya da baba üzerinden sağlık yardımı alma hakkının olup olmadığı geçici 12. maddenin sekizinci fıkrasına bakılarak belirlenecektir.

Yeni düzenlemeye göre “… Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte ilgili kanunları gereği bakmakla yükümlü olunan kız çocukları bu Kanun gereğince de bakmakla yükümlü olunan kişi sayılır. Ancak durumlarında değişiklik olduğunda sağlık hizmetlerinden yararlanma şartları yeniden belirlenir. Kız çocuklarının durum değişikliklerinin ortadan kalkması halinde, bu kişiler tekrar ilgili kanunlarına göre bakmakla yükümlü olunan kişi sayılır.”

Kanunun 12. maddesinin sekizinci fıkrasında, “bu kişiler tekrar ilgili kanunlarına göre bakmakla yükümlü olunan kişi sayılır” denilerek eski sosyal güvenlik kanunlarına gönderme yapılmaktadır. Dolayısıyla öğrenim görmeyen 18 yaşından büyük kız çocuklarının sağlık yardımı haklarının olup olmadığını tespit etmek için 1 Ekim 2008’den önce yürürlükte bulunan sosyal sigorta kanunlarına bakmamız gerekir.

1 EKİM 2008’DEN SONRA DOĞANLARA TEST VAR
1 Ekim 2008 tarihinden önce yürürlükte bulunan 506 sayılı, 1479 sayılı, 2925 sayılı, 2926 sayılı ve 5434 sayılı Kanunların tamamında, yaşları ne olursa olsun, kanun şartlarına uyan kız çocukları sağlık yardımlarını anne veya babaları üzerinden alabilmektedir. Dolayısıyla 1 Ekim 2008 tarihinden önce diğer sosyal sigorta kanunları kapsamında sigortalı olanların kız çocukları yaşları ne olursa olsun çalışmadığı ve evli olmadığı sürece sağlık yardımlarını anne ya da babaları üzerinden alabilecektir. Ancak 1 Ekim 2008 tarihinden sonra doğmuş olan kız çocuklarının böyle bir hakkının olmadığını da mutlaka belirtelim.

Konuyu özetlersek, 1 Ekim 2008 tarihinden önce sağlık aktivasyonu yaptırmış ya da yaptırmamış olsun, 1 Ekim 2008’den önce evlenmiş ve sonrasında boşanmış olsun 1 Ekim 2008 tarihinden önce sigortalı olanların kız çocukları gelir testine girmeksizin anne ya da babaları üzerinden sağlık yardımı alabilecek. 1 Ekim 2008’den sonra doğan kız çocukları ile ilk defa 1 Ekim 2008 tarihinden sonra sigortalı olanların kız çocukları sağlık yardımını almak için gelir testine girmek zorunda kalacaktır.

Şerif Akcan
Türkiye

 

One thought on “18 yaşından büyük kız çocukları sağlık yardımlarını nasıl alacak?

  1. melek cengiz

    bu işlem için Antalya SGK İL MÜDÜRLÜĞÜNE gidip aktivasyon yaptırmam gerekiyomu cevap için şimdiden teşekkürler

Bir cevap yazın

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.