Share

SGK alacaklarının yeniden yapılandırılması

24 Şubat 2011 Yazan MuhasebeBilgisiCOM

Henüz Resmi Gazete'de yayımlanmadığı için yürürlüğe girmeyen ancak, TBMM tarafından kabul edilen ve "Torba Yasa" olarak adlandırılan 6111 sayılı "Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması İle Sosyal Sigortalar Ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu Ve Diğer Bazı Kanun Ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun"un Sosyal Güvenlik Kurumu'na olan borçların yeniden yapılandırılması kapsamındaki hükümleri bu yazımızda ele alınacak olup, konuya ilişkin açıklamalarımız aşağıda yer almaktadır:

Tahsilatın hızlandırılmasına ilişkin hükümler

1- Kesinleşmiş Sosyal Güvenlik Kurumu alacakları

a) Prim borçları  ile SGK tarafından takip edilen vergi ve katkı payları bakımından

2010 / Kasım ve önceki aylara ilişkin olup 6111 Sayılı Kanun'un yayımlandığı tarihten önce tahakkuk ettiği halde bu kanunun yayımlandığı tarih itibarıyla ödenmemiş olan;

a) 5510 sayılı Kanun'un 4'üncü maddesinin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentleri kapsamındaki sigortalılık statülerinden kaynaklanan; sigorta primi, emeklilik keseneği ve kurum karşılığı, işsizlik sigortası primi, sosyal güvenlik destek primi,

b) Bu kanuna göre yapılan başvuru tarihi itibarıyla ilgili mevzuatına göre ödenmesi imkanı ortadan kalkmamış isteğe bağlı sigorta primi ve topluluk sigortası primi,

c) Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından ilgili kanunları gereğince takip edilen damga vergisi, özel işlem vergisi ve eğitime katkı payı,

asılları ile bu alacaklara ödeme sürelerinin bittiği tarihlerden bu kanunun yayımlandığı tarihe kadar geçen süre için TEFE / ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın, kanunun Resmi Gazete'de yayımlandığı tarihi izleyen ikinci ayın sonuna kadar ve kanunda belirtilen şekilde ödenmesi halinde, bu alacaklara uygulanan gecikme cezası ve gecikme zammı gibi fer'i alacakların tamamının tahsilinden vazgeçilecektir.

Öte yandan, 30 / 11 / 2010 tarihine kadar (bu tarih dahil) bitirilmiş özel nitelikteki inşaatlar ile ihale konusu işlere ilişkin olup 6111 Sayılı Kanun'un yayımlandığı tarihten önce kurumca re'sen tahakkuk ettirilerek işverene tebliğ edildiği halde 6111 Sayılı Kanun'un yayımlandığı tarih itibarıyla ödenmemiş olan; özel nitelikteki inşaatlar ile ihale konusu işlere ilişkin yapılan ön değerlendirme, araştırma veya tespitler sonucunda bulunan eksik işçilik tutarı üzerinden hesaplanan sigorta primi asılları ile bu alacaklara gecikme cezası ve gecikme zammı hesaplanan sürenin başlangıç tarihinden bu Kanunun yayımlandığı tarihe kadar geçen süre için TEFE / ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın, belirtilen süre ve şekilde ödenmesi halinde bu alacaklara uygulanan gecikme cezası ve gecikme zammı gibi fer'i alacakların tamamının tahsilinden vazgeçilecektir.

b) İdari para cezaları bakımından

31/12/2010 tarihine kadar (bu tarih dâhil) işlenen fiillere ilişkin olup 6111 Sayılı Kanun'un yayımlandığı tarihten önce kesinleştiği halde 6111 Sayılı Kanun'un yayımlandığı tarih itibarıyla ödenmemiş olan idari para cezası asıllarının %50'si ile bu tutara ödeme sürelerinin bittiği tarihlerden bu kanunun yayımlandığı tarihe kadar geçen süre için TEFE / ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın, belirtilen süre ve şekilde ödenmesi halinde idari para cezası asıllarının kalan %50'si ile idari para cezasına uygulanan gecikme cezası ve gecikme zammı gibi fer'i alacaklarının tamamının tahsilinden vazgeçilecektir.

c) Fer'i alacaklar bakımından

Yeniden yapılandırma kapsamına alınan alacakların; asıllarının 6111 Sayılı Kanun'un yayımlandığı tarihten önce ödenmiş olmasına rağmen, fer'ilerinin bu kanunun yayımlandığı tarih itibarıyla ödenmemiş olduğu durumlarda, aslı ödenmiş fer'i alacağın %40'ının belirtilen süre ve şekilde ödenmesi halinde kalan %60'ının tahsilinden vazgeçilecektir.

2- Dava safhasında bulunan veya dava açma süresi sona ermemiş idari para cezaları

31/12/2010 tarihine kadar (bu tarih dâhil) işlenen fiillere ilişkin olup 6111 Sayılı Kanun'un yayımlandığı tarihi izleyen ikinci ayın sonuna kadar tahakkuk ettiği halde dava safhasında veya dava açma süresi sona ermemiş olan idari para cezası asıllarının %25'i ile bu tutara ödeme sürelerinin bittiği tarihlerden bu kanunun yayımlandığı tarihe kadar geçen süre için TEFE / ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın bu kanunda belirtilen süre ve şekilde ödenmesi halinde, idari para cezası asıllarının kalan %75'i ile idari para cezasına uygulanan gecikme cezası ve gecikme zammı gibi fer'i alacakların tamamının tahsilinden vazgeçilecektir. (Bu kapsama giren alacakların tahakkuk ettiği tarih itibarıyla iki aylık başvuru süresinin on beş günden az kaldığı hallerde, bu alacaklar için yapılacak başvuru süresi tahakkuk tarihinden itibaren on beş gün olarak uygulanacaktır.)

3- Ön değerlendirme, araştırma veya tespit aşamasında olan eksik işçilik prim tutarları

30 / 11 / 2010 tarihine kadar (bu tarih dâhil) bitirilmiş özel nitelikteki inşaatlar ile ihale konusu işlere ilişkin olup, 6111 Sayılı Kanun hükümlerinden yararlanmak için kanunun yayım tarihini izleyen ikinci ayın sonuna kadar başvurulduğu halde bu sürenin sonuna kadar kurumca re'sen tahakkuk ettirilerek işverene tebliğ edilememiş olan ön değerlendirme, araştırma veya tespit sonucunda bulunan eksik işçilik tutarı üzerinden hesaplanan sigorta primi asılları ile bu alacaklara gecikme cezası ve gecikme zammı hesaplanan sürenin başlangıç tarihinden bu kanunun yayımlandığı tarihe kadar geçen süre için TEFE / ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın, ilk taksit bu kanuna göre hesaplanan tutarın işverene tebliğ edildiği tarihi izleyen ikinci aydan başlamak üzere, kanunda belirtilen süre ve şekilde ödenmesi halinde, bu alacaklara uygulanan gecikme cezası ve gecikme zammı gibi fer'i alacakların tamamının tahsilinden vazgeçilecektir.

Öte yandan, kanunun yayımlandığı tarihi izleyen ikinci ayın sonuna kadar re'sen tahakkuk ettirilerek işverene tebliğ edilen eksik işçilik tutarları üzerinden hesaplanan sigorta prim tutarları, yukarıda "1-a" bölümünde belirtilen bu kapsamdaki alacaklar için öngörülen süre ve şekilde ödenecektir.

Dava açmama ve süresinde ödeme şartları

6111 Sayılı Kanun'un tahsilatın hızlandırılmasına yönelik olan ve yukarıdaki belirtilen hükümlerinden yararlanmak isteyen borçluların, belirtilen şartların yanı sıra dava açmamaları, açılmış davalardan vazgeçmeleri ve kanun yollarına başvurmamaları şarttır.

Öte yandan, söz konusu hükümlerden yararlanmak üzere başvuruda bulunan borçluların taksit ödeme süresince tahakkuk eden sigorta primlerini çok zor durum olmaksızın bir takvim yılında ikiden fazla vadesinde ödememeleri ya da eksik ödemeleri halinde, belirtilen madde hükümlerine göre yapılandırılan borçlarına ilişkin kalan taksitlerini ödeme imkanı bulunmamaktadır.

4- Sosyal güvenlik borç yapılandırma anlaşmalarının ihyasına ilişkin hükümler

a)Kapsam

Sosyal Güvenlik Kurumu'na olan borçları 5510 sayılı Kanun'un geçici 24'üncü veya geçici 25'inci maddeleri uyarınca yeniden yapılandırıldığı halde, taksit ödeme yükümlülüklerini yerine getirmemiş olmaları nedeniyle yeniden yapılandırma haklarını kaybetmiş olanlardan,

· Yapılandırmaları on iki taksite kadar yapılmış olanların, ödenmemiş taksit sayısı dörtten fazla olmayanların;

· Yapılandırmaları yirmi dört taksite kadar yapılmış olanların, ödenmemiş taksit sayısı sekizden fazla olmayanların;

6111 Sayılı Kanun'un yayımlandığı tarihi izleyen ikinci ayın sonuna kadar yazılı olarak başvurmaları halinde, bozulmuş olan yeniden yapılandırma anlaşmaları anılan kanun hükümleri uyarınca yapılmış olan başvuru tarihi ve taksitlendirme süresi dikkate alınarak ihya edilecektir.

Öte yandan, 6111 Sayılı Kanun uyarınca yeniden yapılandırma anlaşmaları ihya edilen borçluların, yeniden yapılandırma anlaşmalarının bozulduğu tarihten sonra 5510 sayılı Kanun'un geçici 24'üncü ve geçici 25'inci maddeleri kapsamına giren borçları için bu kanunun yayımlandığı tarihe kadar yapmış oldukları ödemeler, anılan yapılandırma kanunu hükümlerine göre mahsup edilecektir.

b) Ödeme yükümlülükleri

İhya veya mahsup işlemleri sonucunda süresi içinde ödenmediği veya eksik ödendiği anlaşılan taksit tutarlarının tamamının, ödeme süresinin sona erdiği tarihten ödemenin yapılacağı tarihe kadar her ay için Hazine Müsteşarlığınca açıklanacak bir önceki aya ait Türk Lirası cinsinden iskontolu ihraç edilen devlet iç borçlanma senetlerinin aylık ortalama faiz oranına bir puan eklenmek suretiyle bulunacak faiz oranının bileşik bazda uygulanması sonucunda hesaplanacak faiz tutarıyla birlikte, yapılan başvuru tarihini izleyen üçüncü ayın sonuna kadar ödenmesi halinde ilgili kanunda öngörülen yeniden yapılandırma hükümlerinden yararlanılır. Belirtilen ödeme yükümlülüklerinin söz konusu üç aylık süre içinde tam olarak yerine getirilmemesi halinde yeniden yapılandırma hakkı kaybedilir ve yapılandırma işlemleri iptal edilir.

Bu kapsama giren alacakların yukarıda belirtildiği şekilde tamamen ödenmemesi halinde, ihya öncesi duruma dönülerek ödedikleri taksit tutarları sosyal güvenlik mevzuatının ilgili hükümlerine göre borçlarına mahsup edilir.

5510 sayılı Kanun'un geçici 24'üncü veya geçici 25'inci maddeleri kapsamına giren borçları yeniden yapılandırılanlardan, yeniden yapılandırma haklarını kaybetmiş olup kapsama giren borçlarının tamamını sosyal güvenlik mevzuatının ilgili hükümlerine göre ödemiş olanlar hakkında bu madde hükümleri uygulanmaz. Borçlarını kısmen ödemiş olup bu maddeden yararlanmak için başvuranlara, daha önce ödemiş oldukları tutarlar iade edilmez, yukarıda "4-a" bölümündeki açıklamalar saklı kalmak kaydıyla mahsup işlemi yapılmaz.

Dava açmama şartı

Sosyal güvenlik borç yapılandırma anlaşmalarının ihyasına ilişkin hükümlerinden yararlanmak isteyen borçluların, bu maddede belirtilen şartların yanı sıra dava açmamaları, açılmış davalardan vazgeçmeleri ve kanun yollarına başvurmamaları şarttır.

5- Sigortalılık süreleri durdurulanların ihya prim borçları

Kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlar ile tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlardan, mülga 2 / 9 / 1971 tarihli ve 1479 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu Kanunu ve mülga 17/10/1983 tarihli ve 2926 sayılı Tarımda Kendi Adına ve Hesabına Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kanunu'na göre tescilleri yapıldığı halde prim borçları nedeniyle ilgili kanunları uyarınca sigortalılık süreleri durdurulmuş ve bu sigortalılık süreleri bu kanunun yayımlandığı tarih itibarıyla ihya edilmemiş olanların kendileri veya hak sahipleri, bu sigortalılık sürelerinin ihyası amacıyla 5510 sayılı Kanun'un geçici 17'nci maddesinin ikinci fıkrasına istinaden 6111 Sayılı Kanun'un yayımlandığı tarihi izleyen ikinci ayın sonuna kadar yapacakları yazılı müracaatlarında, durdurulan bu sigortalılık süreleri için ödeyecekleri prim tutarının, sigortalılık süreleri durdurulmamış gibi değerlendirilerek yukarıda "1-a" bölümünde belirtilen hükümlere göre hesaplanmasını talep edebilirler.

Bu şekilde hesaplanan prim borç tutarının tamamı bu kanunun yayımlandığı tarihi izleyen beşinci ayın sonuna kadar ödendiği takdirde, bu süreler sigortalılık süresi olarak değerlendirilir. Belirtilen süre içinde hesaplanan borç tutarının tamamının ödenmemesi halinde ihya işlemi geçerli sayılmaz ve bu kapsamda ödenmiş olan tutarlar ilgilinin bu madde kapsamı haricinde başkaca prim borcunun bulunmaması kaydıyla faizsiz olarak iade edilir.

Başvuru ve ödeme süresi ile şekli

6111 Sayılı Kanun hükümlerinden yararlanmak isteyen borçluların;

a) Kanunun yayımlandığı tarihi izleyen ikinci ayın sonuna kadar ilgili idareye başvuruda bulunmaları,

b) Sosyal Güvenlik Kurumu'na bağlı tahsil dairelerine ödenecek tutarları, ilk taksiti kanunun yayımlandığı tarihi izleyen dördüncü aydan başlamak üzere, ikişer aylık dönemler halinde azami onsekiz eşit taksitte ödemeleri

şarttır. (Ödenecek taksitlerin ödeme süresinin son gününün resmi tatile rastlaması halinde süre tatili izleyen ilk iş günü mesai saati sonunda biter.)

· 6111 Sayılı Kanun hükümlerine göre hesaplanan tutarın;

a) İlk taksit ödeme süresi içerisinde tamamen ödenmesi halinde, bu tutara kanunun yayımlandığı tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için herhangi bir faiz uygulanmaz.

b) Taksitle ödenmek istenmesi halinde, borçluların başvuru sırasında altı, dokuz, on iki veya on sekiz eşit taksitte ödeme seçeneklerinden birini tercih etmeleri şarttır. Tercih edilen taksit süresinden daha uzun bir sürede ödeme yapılamaz.

c) Taksitle yapılacak ödemelerde ilgili maddelere göre belirlenen tutar;

1) Altı eşit taksit için (1.05),

2) Dokuz eşit taksit için (1.07),

3) Oniki eşit taksit için (1.10),

4) Onsekiz eşit taksit için (1.15),

katsayısı ile çarpılır ve bulunan tutar taksit sayısına bölünmek suretiyle ikişer aylık dönemler halinde ödenecek taksit tutarı hesaplanır.

Başvuruda bulunan borçlulara tercih ettikleri taksit süresine uygun ödeme planı verilir. Ancak, tercih edilen süreden daha kısa sürede ödeme yapılması halinde ödenecek tutar ilgili katsayıya göre düzeltilir.

Diğer hususlar

- 5510 sayılı Kanun kapsamından çıkarılan işyerlerine ilişkin olup işyerine ait borcun tamamının ödeme süresi 31 / 12 / 2010 veya önceki bir tarihe ilişkin olduğu halde ödenmemiş

· Sigorta primi, işsizlik sigortası primi, sosyal güvenlik destek primi ve idari para cezası asılları toplamı 50 lirayı aşmayan alacaklar ile tutarına bakılmaksızın bu alacaklara bağlı gecikme cezası ve gecikme zammı gibi fer'ilerinin ve

· Aslı ödenmiş olan fer'i alacaklardan tutarı 100 lirayı aşmayanların

tahsilinden vazgeçilecektir.

- 5510 Sayılı Kanun'un "Yersiz ödemelerin geri alınması"na ilişkin olan 96'ncı maddesinin (b) bendi kapsamında, Kurumun hatalı işlemlerinden kaynaklanan yersiz ödemelerin kuruma geri ödenmesinde kanuni faiz uygulanmasına, durumun ilgiliye tebliğ tarihinden itibaren üç aylık sürenin dolduğu tarihten başlanmakta iken, 6111 Sayılı Kanun ile söz konusu süre yirmi dört aya çıkarılmıştır.

- sigorta kapsamında isteğe bağlı sigorta kapsamında ödeyecekleri primler 4/b yerine 4/a sigortalık statüsüne alınmıştır.

ü 5510 sayılı Kanun'un 87'nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi uyarınca primleri yılı merkezi yönetim bütçesinden karşılanmak üzere ilgili kamu idarelerince ödenmesi gereken aynı kanunun 60'ıncı maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde sayılan genel sağlık sigortalılarına ilişkin genel sağlık sigortası primleri ile 25 / 8 / 1999 tarihli ve 4447 sayılı Kanun'un 50'nci, geçici 7'nci ve geçici 9'uncu maddeleri uyarınca İşsizlik Sigortası Fonu'ndan karşılanması gerekip de Türkiye İş Kurumu tarafından Sosyal Güvenlik Kurumu'na ödenmemiş sigorta primlerinin, bu kanunun yayımlandığı ayın sonuna kadar olan gecikme cezası ve gecikme zamlarının tahsilinden vazgeçilecektir.

- İşverenlerin ve üçüncü şahısların, 5510 sayılı Kanun'un 14'üncü, 21'inci, 23'üncü, 39'uncu ve 76'ıncı maddeleri, 506 Sayılı Kanun'un mülga 10'uncu, 26'ncı, 27'nci ve 28'inci maddeleri, 1479 Sayılı Kanun'un mülga 63'üncü maddesi ve 5434 sayılı Kanun'un mülga 129'uncu maddesi gereğince iş kazası ve meslek hastalığı, malullük, adi malullük ve ölüm halleri ile genel sağlık sigortalısına ve bunların bakmakla yükümlü olduğu kişilere yönelik fiiller nedeniyle ödemekle yükümlü bulundukları her türlü borçları ile bu borçlara kanuni faiz uygulanan sürenin başlangıcından bu Kanunun yayımlandığı tarihe kadar geçen süre için TEFE / ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın, bu kanunda belirtilen süre ve şekilde ödenmesi halinde bu borçlara uygulanan kanuni faizin tahsilinden vazgeçilecektir.

- Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından fazla veya yersiz olarak ödendiği tespit edilen ve 17 / 7 / 1964 tarihli ve 506 sayılı, 2 / 9 / 1971 tarihli ve 1479 sayılı, 17 / 10 / 1983 tarihli ve 2925 sayılı, 17 / 10 / 1983 tarihli ve 2926 sayılı, 8 / 6 / 1949 tarihli ve 5434 sayılı Kanunların mülga hükümleri ve 5510 sayılı Kanun'un 96'ncı maddesi gereğince tahsil edilmesi gereken gelir ve aylıklara ilişkin borç asılları ile bu borçlara kanuni faiz uygulanan sürenin başlangıcından bu kanunun yayımlandığı tarihe kadar geçen süre için TEFE / ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın, bu Kanunda belirtilen süre ve şekilde ödenmesi halinde bu borçlara uygulanan kanuni faizin tahsilinden vazgeçilecektir.

- 5510 sayılı Kanun'un 4'üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (4) numaralı alt bendi kapsamındaki sigortalılık statüsünden kaynaklanan prim borç yapılandırmalarında; bu kanunun 19'uncu maddesinin birinci fıkrasındaki hakları saklı kalmak üzere, bu kanuna göre ödenmesi gereken taksitlerin, taksitlendirme süresini (son taksiti) takip eden ayın sonu aşılmamak kaydıyla ait oldukları yılın sonuna kadar, gecikilen her ay ve kesri için 6183 sayılı Kanun'un 51'inci maddesine göre belirlenen gecikme zammı oranında hesaplanacak geç ödeme zammı ile birlikte ödenmesi halinde bu kanun hükümlerinden yararlanılır.

Akif AKARCA / Dr.Mehmet ŞAFAK
Dünya

 


1 Yorum yapılmış “SGK alacaklarının yeniden yapılandırılması”

  1. mertcan02 diyor ki:

    23.01.1991 tarihinden buyana bagkura borçluyum.internetde 8 yıl 5 ay görünüyor eski günlerimi silmişler ben eski günlerimi almak istiyorum ve borçumu tamamını peşin ödersem ne kadar para yatırmam lazım tşk.

Yorum Yapın