İçeriğe geçmek için "Enter"a basın

Amortismana tabii iktisadi kıymetlerin satılması

Vergi Usul Kanunu'nun 328 ve 329'uncu maddelerinde satış ve elden çıkma ile ilgili düzenleme yapılmıştır. Bu maddelere göre; amortismana tabi iktisadi kıymetlerin satılması (devir,trampa dahil) halinde alınan bedel ile bunların kayıtlı değerleri arasındaki fark kar ve zarar hesabına geçirilir. İşletme hesabı esasında defter tutan mükelleflerle serbest meslek kazanç defteri tutan mükellefler bu farkı defterlerinde hasılat veya gider kaydederler.

Yangın, deprem, sel, su basması gibi afetler yüzünden tamamen veya kısmen ziyaa uğrayan amortismana tabi iktisadi kıymetler için alınan sigorta tazminatı bunların değerinden (amortismanlı olanlarda ayrılmış olan amortisman çıktıktan sonra kalan değerden) fazla veya eksik olduğu takdirde farkı kar veya zarar hesabına geçilir.

Sabit kıymet satış karının tespiti

Amortismana tabi iktisadi kıymetlerin satılması halinde, satış bedeli ile bunların envanter defterinde kayıtlı değeri arasındaki fark kar zarar hesabına yazılır.

İşletme hesabı esasında, defter tutan mükellefler bu farkı defterlerine hasılat veya gider kaydederler.Satış karının tespitinde birikmiş amortismanlar dikkate alınır.

Sabit kıymet üzerinden, işletmede kullanıldığı yıllarda, kısmen yada tamamen amortisman ayrılmamışsa satış sırasında, satış karı, ayrılması gereken amortismanlar nazara alınmaksızın hesaplanır. Vergi idaresinin yorum ve uygulaması da, fiilen ayrılmamış amortismanların, satış yılında ayrılmış gibi mütalaa edilmeyeceği şeklindedir.

Amortismana tabii kıymetlerin sigorta tazminatı

Yangın, deprem, su basması gibi afetler yüzünden, tamamen veya kısmen hasara uğrayan amortismana tabi iktisadi kıymetler için alınan sigorta tazminatı, bunların değerinden (birikmiş amortismanlar düşüldükten sonraki net defter değerinden) fazla veya eksik olduğu takdirde, aradaki fark kar veya zarara yazılır.

Özellikle kısmi hasar halinde, hasara uğrayan kıymet ileriki yıllarda satıldığında, satış karının tespiti bakımından fevkalade usulde ayrılmış olan kısım da dahil, birikmiş amortisman tutarının bilinmesine ihtiyaç vardır. Satış karının tam olarak bilinmesi, yenileme fonu ayrılması yönünden de bu husus önem taşır.

Birikmiş amortismanların enflasyon düzelmesi ile artmış olması

Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 298. maddesi uyarınca, bilanço esasında defter tutan mükelleflerce  yapılan enflasyon düzeltmesinde, amortisman konusu kıymetle beraber, bu kıymetlere ait birikmiş amortismanlar da değerlenir. Bu hallerde satış karının hesabında gerek sabit kıymetin kendisi gerekse birikmiş amortismanı enflasyonla düzeltilmiş tutarı ile dikkate alınır.

Sabit kıymetin hurda olarak satılması durumu ve KDV

Hurda sabit kıymetlerin bir ekonomik değere sahip olduğu göz önünde bulundurulması suretiyle, yasal kayıtlarda hurda bedeli hasılat olarak kaydedilerek sabit kıymet çıkış kaydının gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Hurda olarak satılsa da, sabit kıymete ait bir ekonomik değer olduğu hatırdan çıkarılmamalıdır.

Katma Değer Vergisi (KDV) Kanunu uyarınca, sabit kıymetlerin hurda olarak nitelendirilmesi durumunda, hurda sabit kıymet satışında KDV istisnası uygulanacaktır. İşlemin niteliğinin, kısmi istisna kapsamına girmesi dolayısıyla yüklenilen KDV tutarının geri çekilmesi gerekecektir.

Öte yandan sabit kıymetin, KDV Kanunu'nda kısmi istisna kapsamında sayılan hurda niteliğinde olmayan, kısmen hasarlı veya hasarsız sabit kıymetlerin satılması  durumunda satışın genel  KDV oranı esas alınmak suretiyle KDV'li olarak gerçekleştirileceği tabidir.İkinci el binek otomobillerin  satışında ise KDV  oranı %1'dir.

İktisadi kıymet satışının yabancı para karşılığında yapılması ve kur farklarının  durumu

Bu konuda iki farklı görüş mevcuttur. Birinci görüşe göre; Satış tarihi itibariyle hesaplanan kar işletmenin sabit kıymet satışından elde ettiği kazançtır. Satış tarihinden itibaren her ne kadar kaynağı satıştan elde edilen yabancı para olsa dahi değerlemede ortaya çıkan gelir kur farkı geliri olarak ayrıca değerlendirilmelidir. İkinci görüşe göre ise; kur farklarının tabi tutulacakları işlem, bağlı olarak doğdukları olayların tabi tutuldukları işlemdir. Bu bakımdan, döviz cinsinden yapılan bir satışa ilişkin kur farkının da satış hesabı ile ilişkilendirilmesi gerekir. Bu mantık esas olarak Tekdüzen Hesap Planı'nda da benimsenmiştir. Ayrıca, 163 nolu VUK Genel Tebliği'nde sabit kıymet alımlarında aktife kaydedilen hesap dönemi sonuna kadar oluşan kur farklarının maliyete eklenmesinin zorunlu oldu açıklanmıştır. Böyle bir zorunluluk sonucunda alıcının alış bedelinin bir parçası olarak işleme tabi tutarak maliyete eklendiği kur farkının satıcı açısından da satış bedeline dahil edilmesi gerekir.

Sabit kıymet satışı sonrasında gerçekleşen ve VUK'un değerleme hükümleri doğrultusunda hesaplanacak kur farkları yenileme fonu  ile ilişkilendirilmelidir. Sadece kur farkı geliri değil kur farkı zararı olacağı da göz önünde tutulmalıdır.

İcra yoluyla satış

İcra yoluyla satılan makine, tesis, taşıt ve demirbaş gibi amortismana tabi iktisadi kıymetlerin işletmenin defterindeki kayıtlı değerlerinden, bu kıymetler için ayrılmış amortismanların düşülmesi suretiyle bulunacak bedel ile söz konusu kıymetlerin satış bedeli arasındaki bakiye tutarın kar/zarar hesaplarına aktarılarak muhasebeleştirilmesi gerekmekte olup, satış zararının doğrudan gider yazılması mümkün değildir.Bu tür satışların borç alacak işlemleri dışında, normal satıştan önemli bir farkı yoktur.

Sabit kıymet yenileme fonu

VUK'un yukarda belirtilen maddelerine göre sabit kıymet satışından yada hasar gören sabit kıymetler için sigortadan alınan sigorta tazminatı  dolayısıyla oluşan kar; satılan veya ziyaa uğrayan malların yenilenmesi işin mahiyetine göre zorunlu görülür ve bu hususta işletmeyi idare edenlerce karar verilmiş ve teşebbüse geçilmiş olursa bu takdirde  yenileme giderlerini karşılamak üzere,(yenileme fonu olarak) pasifte geçici bir hesapta azami üç yıl süre ile tutulabilir. Bu süre içinde kullanılmamış olan yenileme fonu tutarı kara ilave edilir.

Yukarıda esaslar dahilinde yeni değerlerin iktisabında kullanılan fon tutarı, yeni alınan sabit kıymetler üzerinden VUK hükümlerine göre ayrılacak amortismanlara mahsup edilir. Bu mahsup tamamladıktan sonra itfa edilmemiş olarak kalan değerlerin amortismanına devam olunur ve gider yazılır.

Amortismana tabi iktisadi kıymetlerin satışından doğan veya hasar halinde sigortadan alınan tazminat dolayısı ile hasıl olan kar, belli şartlarla yenileme fonuna alınabilir.

Yenileme fonu bilanço esasında defter tutanlarca ayrılabilir

Yenileme fonu oluşturabilmek için, mükellefin bilanço esasında defter tutması gereklidir. İşletme hesabı esasında yenileme fonu ayrılmaz. Bu husus, kanunun gerekçesinde de açıkça ifade edilmiştir.

Kendi istekleri ile bilanço esasında defter tutanların yenileme fonu ayırmalarına herhangibir engel yoktur.

Satılan iktisadi kıymetin yenilenmesinin zorunlu olması veya işletmeyi idare edenlerce karar verilip teşebbüse geçilmiş bulunması gerekir

Yenileme fonu oluşturulması için ikinci şart, satılan iktisadi kıymetin yenilenmesinin, işin mahiyetine göre zorunlu bulunması veya işletmeyi idare edenlerce bu hususta karar verilmiş ve teşebbüse geçilmiş olmasıdır.Aşağıdaki açıklamalar da göz önünde tutulmalıdır.

-Satış veya tazminat alınmasından doğan kar, aynı neviden bir iktisadi kıymetin alınmasına tahsis edilmelidir. Yenileme fonuna alınan karla satılan veya zayi olan kıymetin yenilenmesi öngörülmüştür. Önemli olan tahsis edileceği hizmetin aynı olmasıdır.

-Satılan veya hasara uğrayan iktisadi kıymetin yenilenmesi, işin mahiyetine göre zorunlu olduğunda, işletmeyi idare edenlerce ayrıca karar verilmiş olması şartı aranmak. Örneğin tek bir treylerle nakliyecilik yapan mükellefin, bu treyleri kaza sonucu kıymetini kaybederse, bir yenisinin alınması zorunlu olur..

Satılan veya zayi olan kıymetin yenilenmesi işin mahiyetine göre zorunlu olmadığı hallerde, işletmeyi idare edenlerce yenileme kararı verilmiş ve bu hususta teşebbüse geçilmiş olması ile yenileme fonu tesis edilebilir.

-Uygulamada, satış veya tazminattan doğan karın, yenileme fonuna alınmış olması, işletmeyi idare edenlerin, yenileme kararı verip teşebbüse geçtiklerinin dayanağı olarak kabul edilmekte, ayrıca fiili teşebbüslerin bulunması şartı, genellikle, aranmamaktadır.

Yenileme fonunun kullanılma süresi

Yenileme fonuna alınan karın üç yıl içinde kullanılması zorunludur. Her ne şekilde olursa olsun, bu süre içinde kullanılmayan karlar, üçüncü yılın vergi matrahına eklenir.

Satış karının yenileme fonunda üç yıl bekletilip, bu süre içinde kullanılmaması halinde üçüncü yıl vergi matrahına ilave edileceği hükmü, uygulamada süre yönünde tereddütler yaratmaktadır.Üç yıllık süre azami süredir. Süre konusunda Vergi idaresi ile Yargı organları farklı görüşe sahiptir.

Yeni kıymetlerin amortismanı

Yenileme fonu oluşturulması yoluyla satın alınan yeni kıymetlerin amortismanı, yenileme fonundan mahsup edilir. Bu mahsup tamamlandıktan sonra itfa edilmemiş kısım kalırsa buna ait amortismanlar  normal şeklide ayrılarak cari yıl giderlerine intikal ettirilir.

Amortismanı yenileme fonundan mahsup edilen kıymetlerin satışında, satış karı hesaplanırken birikmiş amortismanlar normal şekilde dikkate alınır. Ancak, satış karı tekrar yenileme fonuna alınabilir.

Tasfiye, birleşme, devir ve nevi değişikliği durumunda yenileme fonu

Vergi Usul Kanunu'nun 328'incimaddesine göre, üç yıldan önce işin terki, devri veya işletmenin tasfiyesi halinde, yenileme fonuna alınan karlar o yılın matrahına eklenir.

Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 37 ve 38'inci maddeleri hükümleri çerçevesinde gerçekleşen devir hükmünde birleşmelerde, devir olan kuruma ait bir iktisadi kıymetin satışından doğan karın, devir alan kurumda sabit kıymet yenileme fonu hesabında tutulabilmesi mümkündür. Birleşen iki kurumun yenileme fonları, aynı neviden bir veya birden çok iktisadi kıymet alımında kullanılabilir. Ancak, her iki şirkete ait yenileme fonlarının, devir hükmünde birleşmeden sonra, yeni şirketin bilançosunda ayrı yer alması ve fonların kar zarar hesabına intikali için gereken kanuni sürelerin de ayrı ayrı dikkate alınması gerekir.

Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 38'inci maddesine göre, kurumların aynı maddedeki şartlar dahilinde şekil değiştirmeleri devir hükmünde kabul edildiğinden, bu şartlara uygun nevi değişikliği halinde de devirde olduğu gibi işlem yapılır.

Dünya Gazetesi
Akif AKARCA – Dr.Mehmet ŞAFAK

jigolo siteleri adana escort perabet venusbet giris casinoslot bahisnow casinoslot ata dondurulmuş ürünler stethoscope case bahisnow giriş casino slot bethouse korsan taksi asyabahis giris baymavi giris betgram giris betmatik giris bets10 giris betvole giris casinomaxi giris casinovale giris celtabet giris dinamobet giris dumanbet giris gencobahis giris gobahis giris gorabet giris holiganbet giris imajbet giris makrobet giris mariobet giris milanobet giris mobilbahis giris oslobet giris piabet giris pinbahis giris polobet giris pulibet giris safirbet giris supertotobet giris tempobet giris trbet giris tulipbet giris vegabet giris vevobahis giris grandbetting vdcasino sekabet stethoscope case Shapermint Bra Reviews Best Bras Best Shaping Lingerie Best Minimizer Bras Best Brain Supplements Boost Memory Best Teeth Whitening Products The Best Gaming Monitors Raycon Reviews Skullcandy Wireless Earbuds Reviews Best Dog Crates Best Hair Products Best Gaming Chair Testosterone Booster Navage Nasal Care Products Reviews The Best Smartwatches for 2021 Best Women's Swimsuits Ruggable Rugs Review Provitalize Reviews The Best Eczema Creams Best Strapless Bra Top Dishwasher Reviews Best Laptop Backpacks Best Elliptical Machines Best Air Fryers Best Skin Care Products The Best Pillows Nutritional Supplements Reviews Best Probiotic Supplements The best smartwatches Best Hair Growth Products Best Stethoscopes for Nurses Stethoscopes for Nurses 2021 Best Pulse Oximeters The Best 27-inch Monitors Best Car Battery Reviews Best Dog Toys Reviews Good Toys For Dogs Reviews The Best Blenders Reviews Best Hair Growth Products Elitbahis Sahabet Casibom Bahis Aresbet Redwin casinoslot casinoslot casinoslot casinoslot casinoslot casinoslot casinoslot casinoslot Pineseed Token bahisnow bahisnow bahisnow bahisnow bahisnow bahisnow bahisnow bahisnow bahisnow bahisnow Jupwin Lordcasino Onwin casinoper casinoper casinoper casinoper casinoper casinoper casinoper casinoper casinoper casinoper casinoper casinoper casinoper Hipercasino Hipercasino Hipercasino Hipercasino Hipercasino Hipercasino Hipercasino Hipercasino Hipercasino Hipercasino Hipercasino Hipercasino Hipercasino Hipercasino bahisnow book of ra bethouse Slotbar Musclebet Holiganbet aspercasino The Witcher Reviews Goli Gummies Review The Best Portable Air FIXD Review The Best Trusted Butcher Chef Knife Shine Armor Quick Coat Review Best Glassdoor Reviews The Best Office Chair The Best Cordless Vacuum Cleaners The Best Air Purifiers Best Keto Bhb Reviews The Best Instant Pots Best Coffee Grinder Reviews Instant Pot Air Fryer Review Best Water Filter Pitcher Reviews Best Beard Trimmer Review Best Peloton Best Dehumidifier Reviews Best Roselinlin Reviews Serovital Reviews Simplisafe Reviews The Best Wireless Earbuds USA Exercise Bike Reviews Best Standing Desk Review Best Surge Protector Best Toaster Oven Reviews Best Humidifier Review Adjustable Dumbbells Reviews Purple Mattress Review The Best Portable Air Conditioners nutrathrivereviews.com Best Live Wave Reviews The Best Handheld Vacuum Capillus Laser Cap Review The Best Robot Vacuums Best Desk Chair Reviews Tree's Wings Reviews LED Strip Lights Reviews Best Air Compressor Reviews Best Self-Propelled Lawn Mowers Best Oscillating Tool Reviews Best Shop Vac Reviews Best Cordless Drill Reviews Best Miter Saw Reviews Best Tool Chest Reviews Track Saw Reviews Best Stud Finder Reviews Ryobi Weed Eater Reviews The Best Hearing Aids Body Pillow Covers Reviews Salt Reviews Respirator Mask Reviews Best Cast Iron Skillet Reviews Best Chef Knife Review Best Space Heater Reviews Best Electric Razor The Best Flannel Shirt Reviews Dish Drainer Reviews The Best Foot Spas Reviews Best Hair Dryer Review Best Nuface Reviews Filtrete Air Purifier Reviews Best Car Wax Review Best Garbage Disposal Reviews Best Hand Mixer Reviews Best Mouthwash Reviews Best Probiotic For Men Reviews Best Weed Killer Reviews Shoes For Standing All Day Reviews Nose Hair Trimmer Reviews Best Fuel Injector Cleaner Reviews Best Shampoo For Oily Hair The Best Waist Trainer The Best Gas Leak Detectors Best Cordless Iron Reviews Anne Pro Review lordcasino jupwin elitbahis casinoslot kralbet zingabet bodrum escort